Vasiyetname ile Tapu Devredilir mi?

Ana çalışma alanlarımızdan biri olan vasiyetname ve vasiyetnamenin iptali davalarında, Türkiye genelinde hukuki danışmanlık ve avukatlık hizmeti sunmaktayız.

Vasiyetname ile Tapu Devredilir mi?

Vasiyetname düzenlenmesiyle taşınmazın tapusu vasiyetçi hayattayken karşı tarafa geçmez. Vasiyetname ölümden sonra hüküm doğuran bir işlemdir. Mirasbırakan öldükten sonra tapunun nasıl intikal edeceği ise vasiyetnamedeki kişinin atanmış mirasçı mı yoksa belirli mal vasiyeti lehtarı mı olduğuna göre değişir.

Bu ayrım son derece önemlidir. “Bütün malvarlığımı A’ya bırakıyorum” ile “Çankaya’daki şu dairemi A’ya bırakıyorum” aynı hukuki sonucu doğurmaz.

Vasiyetname Yapılınca Tapu Hemen Karşı Tarafa Geçer mi?

Hayır. Vasiyetname düzenlendiği anda tapu devri gerçekleşmez ve taşınmaz vasiyetçinin mülkiyetinde kalmaya devam eder.

Vasiyetçi hayatta olduğu sürece taşınmazın maliki olmaya devam eder. Taşınmazı kullanabilir, kiraya verebilir, satabilir veya başka bir hukuki işlem yapabilir.

Bu nedenle vasiyetname, tapuda yapılan satış veya bağış işlemiyle karıştırılmamalıdır. Tapuda satış veya bağış sağlığında sonuç doğururken vasiyetname ölüme bağlı tasarruftur ve sonuçları ölümden sonra ortaya çıkar.

Vasiyetname ile Ev veya Arsa Bırakılabilir mi?

Evet. Ev, arsa, tarla, iş yeri veya bir taşınmazdaki pay vasiyetnameye konu edilebilir. Taşınmazın açık ve tereddütsüz biçimde belirlenmesi ölümden sonra ortaya çıkacak uyuşmazlıkları azaltır.

Özellikle tapulu taşınmaz vasiyet edilirken taşınmazın bilgileri mümkün olduğunca net yazılmalıdır.

Taşınmazın belirlenmesinde yararlı olan bilgiler şu şekildedir:

• İl ve ilçe
• Mahalle veya köy
• Ada ve parsel numarası
• Bağımsız bölüm numarası
• Taşınmazdaki hisse oranı
• Tapudaki güncel nitelik

Vasiyetnamenin yalnız “evimi oğluma bırakıyorum” şeklinde hazırlanması, kişinin birden fazla evi bulunması hâlinde yorum uyuşmazlığı yaratabilir.

Mirasçı Atama ile Belirli Mal Vasiyeti Arasındaki Fark

Tapu işleminin nasıl yapılacağını belirleyen en önemli ayrım budur.

Türk Medeni Kanunu’nun 516. maddesine göre bir kişinin mirasın tamamı veya belli bir oranı için belirlenmesi mirasçı atama niteliğindedir. Buna karşılık TMK m. 517 kapsamında tek tek belirlenmiş bir malın bırakılması, kişiyi mirasçı hâline getirmeden yapılan belirli mal vasiyeti niteliğindedir.

Yargıtay 7. Hukuk Dairesi 18.01.2024 tarihli, 2022/6760 E. ve 2024/309 K. sayılı kararında bu ayrımı açık biçimde ortaya koymuştur. Mirasbırakan bütün menkul ve gayrimenkullerini tek bir kuruma bırakmış, Yargıtay bu tasarrufu belirli mal vasiyeti değil mirasçı atama olarak değerlendirmiştir.

Bu ayrım tapu intikali bakımından doğrudan sonuç doğurur.

Tüm Malvarlığı Vasiyet Edilmişse Tapu Nasıl Geçer?

Mirasbırakan bir kişiyi terekenin tamamı veya belli bir oranı için mirasçı atamışsa bu kişi atanmış mirasçıdır.

Türk Medeni Kanunu’nun 599. maddesine göre atanmış mirasçılar da mirası mirasbırakanın ölümüyle kazanır. Taşınmazların tapuya intikali mülkiyetin kurucu sebebi değil, kazanılmış hakkın sicilde gösterilmesi niteliğindedir.

Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 2024/309 sayılı kararında da tüm malvarlığının bırakıldığı kişinin atanmış mirasçı olduğu ve TMK m. 598 kapsamında atanmış mirasçılık belgesi alarak malvarlığını adına intikal ettirebileceği belirtilmiştir. Bu nedenle Yargıtay, somut olayda ayrıca tenfiz davası açılmasında hukuki yarar bulunmadığı sonucuna varmıştır.

Tüm terekeye veya belirli bir miras oranına ilişkin mirasçı atamada temel süreç şu şekildedir:

• Vasiyetname ölümden sonra açılır.
• Atanmış mirasçılık durumu belirlenir.
• Gerekli mirasçılık belgesi alınır.
• Taşınmazların tapuda intikal işlemleri gerçekleştirilir.

Somut dosyada vasiyetnameye itiraz, iptal davası veya başka bir uyuşmazlık bulunması hâlinde sürecin şekli ayrıca değişir.

Belirli Bir Ev Vasiyet Edilmişse Tapu Otomatik Geçer mi?

Hayır. Yalnız belirli bir taşınmaz kendisine bırakılan kişi, mirasbırakanın ölümüyle o taşınmazın mülkiyetini otomatik olarak kazanmaz.

Türk Medeni Kanunu’nun 600. maddesine göre vasiyet alacaklısı, vasiyeti yerine getirme görevlisine; böyle bir görevli yoksa yasal veya atanmış mirasçılara karşı kişisel istem hakkına sahiptir. Vasiyet alacaklısı, kendisine bırakılan malın teslimini veya hakkın devrini talep eder.

Yargıtay’ın yerleşik yaklaşımı da bu yöndedir. Belirli mal vasiyeti lehtarı mirasbırakanın külli halefi değildir; vasiyet edilen taşınmazın mülkiyetini ancak taşınmazın kendisine devredilmesi veya gerekli yargı kararı sonucunda kazanır.

Mirasçılar Tapuyu Devretmezse Ne Olur?

Belirli mal vasiyeti söz konusuysa yasal veya atanmış mirasçılar vasiyet borcunu yerine getirmekle yükümlüdür. Mirasçılar taşınmazın devrini gerçekleştirmezse vasiyet alacaklısı hakkını dava yoluyla ileri sürer.

TMK m. 600, vasiyet alacaklısına vasiyet edilen malın teslimini veya hakkın devrini dava etme hakkı tanımaktadır. Yargıtay uygulamasında bu uyuşmazlıklar vasiyetnamenin tenfizi ile tapu iptali ve tescil talepleri kapsamında görülmektedir.

Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 2024/673 E., 2024/2204 K. sayılı kararında da TMK m. 600 kapsamında vasiyet alacaklısının vasiyet edenin mirasçılarına karşı vasiyetnamenin yerine getirilmesini ve taşınmazın tapuda adına tescilini isteyebileceği kabul edilmiştir.

Vasiyetnamenin Açılması Tapu Devri İçin Yeterli mi?

Vasiyetnamenin sulh hukuk mahkemesinde açılması önemli bir aşamadır ancak vasiyetnamenin açılması kararı her durumda taşınmazın doğrudan tapuda vasiyet alacaklısı adına tescili anlamına gelmez.

Özellikle belirli mal vasiyetinde vasiyetnamenin açılması ile mülkiyetin devri birbirinden farklı işlemlerdir. Vasiyetname açılır ve ilgililere bildirilir; ardından vasiyetin yerine getirilmesi gerekir.

Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 20.05.2026 tarihli, 2026/2500 E. ve 2026/2813 K. sayılı kararında yalnız vasiyetnamenin tenfizine ilişkin tespit hükmünün, tapu iptal ve tescil hükmü içermediği durumda taşınmazın intikali bakımından tek başına infaz edilemeyeceği belirtilmiştir. Yargıtay ayrıca tarafların taşınmazlar yönünden ayrıca tapu iptal ve tescil davası açmasının önünde hukuki engel bulunmadığını vurgulamıştır.

Bu güncel karar, vasiyetnamenin açılması, tenfizi ve tapu tescili arasındaki farkı açık biçimde göstermektedir.

Vasiyet Edilen Taşınmaz Satılırsa Ne Olur?

Vasiyetçi hayattayken taşınmaz hâlen kendisine ait olduğundan, taşınmazı satma hakkını korur. Vasiyetname lehtarı, vasiyetçinin sağlığında taşınmaz üzerinde mülkiyet kazanmış değildir.

Türk Medeni Kanunu’nun 544. maddesine göre belirli mal vasiyetine konu mal üzerinde daha sonra vasiyetle bağdaşmayan bir tasarruf yapılırsa, vasiyetnamede aksi belirtilmedikçe bu belirli mal vasiyeti ortadan kalkar.

Örneğin vasiyetçi 2024 yılında Ankara’daki dairesini A’ya vasiyet etmiş, 2026 yılında bu daireyi üçüncü kişiye satmışsa A’nın vasiyetname nedeniyle satılan daire üzerinde mülkiyet hakkı doğmaz.

Bu durum aynı zamanda vasiyetnamenin tapu devri olmadığını gösteren en açık örneklerden biridir.

Tapunun Yarısı veya Belirli Bir Hisse Vasiyet Edilebilir mi?

Evet. Mirasbırakan yalnız taşınmazın tamamını değil, kendisine ait belirli bir payı da vasiyet edebilir.

Örneğin taşınmazda 1/2 hissesi bulunan kişi kendi hissesini vasiyetnameye konu edebilir. Ancak başkasına ait payı vasiyetname yoluyla devredemez; vasiyetin etkisi mirasbırakanın ölüm tarihinde terekeye dahil bulunan haklarla sınırlıdır.

Taşınmazın ifrazı, kat mülkiyeti durumu veya tarım arazilerine ilişkin özel kanuni sınırlamalar varsa bunların tapu işlemi üzerindeki etkisi ayrıca incelenmelidir.

Vasiyetname ile Tapu Devri İçin Mirasçıların Onayı Şart mı?

Cevap, vasiyetnamenin niteliğine göre değişir.

Atanmış mirasçı, kanundaki şartları sağlayarak atanmış mirasçılık belgesi üzerinden kendi miras hakkının intikalini sağlar. Belirli mal vasiyetinde ise lehtarın mirasçılara karşı bir istem hakkı bulunur. Mirasçılar vasiyeti gönüllü olarak yerine getirirse dava gerekmez; yerine getirmezlerse vasiyet alacaklısı mahkemeden hakkın devrini ister.

Bu nedenle mirasçıların “biz bu vasiyetnameyi kabul etmiyoruz” demesi tek başına geçerli vasiyetnameyi ortadan kaldırmaz. İtiraz eden mirasçıların iptal, tenkis veya diğer hukuki iddiaları varsa bunları kanundaki yollarla ileri sürmeleri gerekir.

Vasiyetname Hazırlarken Tapu Bilgileri Nasıl Yazılmalı?

Taşınmaz vasiyetlerinde en önemli uygulama sorunlarından biri, vasiyet edilen malın yeterince açık tanımlanmamasıdır.

Tapuya ilişkin vasiyet hazırlanırken özellikle şu noktalara dikkat edilmelidir:

• Taşınmaz güncel tapu kaydına göre tanımlanmalıdır.
• Ada ve parsel numarası kontrol edilmelidir.
• Kat mülkiyetli taşınmazlarda bağımsız bölüm bilgisi yazılmalıdır.
• Yalnız belirli bir hisse bırakılıyorsa hisse oranı açıkça belirtilmelidir.
• Eski ve yeni parsel numaraları arasında değişiklik varsa güncel kayıt esas alınmalıdır.
• Birden fazla taşınmaz bulunuyorsa her taşınmaz ayrı ayrı tanımlanmalıdır.

Yargıtay kararlarında da tapu iptal ve tescil hükmünün infaza elverişli olması için taşınmaz bilgilerinin güncel, açık ve tereddütsüz olması gerektiği vurgulanmaktadır.

Kısa Özet: Vasiyetname ile Tapu Nasıl Geçer?

Vasiyetname ile taşınmazın geçişinde temel ayrım şu şekildedir:

• Vasiyetçi hayattayken tapu karşı tarafa geçmez.
• Vasiyetname ölümden sonra hüküm doğurur.
• Tüm tereke veya belirli oran bırakılmışsa mirasçı atama söz konusu olabilir.
• Atanmış mirasçı mirası ölümle kazanır.
• Yalnız belirli taşınmaz bırakılmışsa lehtar vasiyet alacaklısıdır.
• Belirli mal vasiyetinde tapu otomatik olarak lehtara geçmez.
• Mirasçılar devri yapmazsa tapu iptal ve tescil talebi gündeme gelir.
• Vasiyet edilen taşınmaz sağlığında satılmışsa belirli mal vasiyeti kural olarak sonuç doğurmaz.

Sonuç: Vasiyetname ile Tapu Devredilir mi?

Vasiyetname, vasiyetçinin sağlığında tapuyu karşı tarafa devreden bir işlem değildir. Vasiyetçi taşınmazın maliki olarak kalır ve vasiyetname ölümden sonra hüküm doğurur.

Ölümden sonraki tapu süreci ise vasiyetin içeriğine göre değişir. Atanmış mirasçı ile belirli mal vasiyeti lehtarı aynı hukuki konumda değildir. Atanmış mirasçı terekeyi ölümle kazanırken, belirli taşınmaz kendisine bırakılan vasiyet alacaklısı mirasçılara veya vasiyeti yerine getirme görevlisine karşı hakkın devrini talep eder.

Bu nedenle taşınmaz içeren vasiyetnamelerde belgenin hangi hukuki sonucu doğurduğu, vasiyetnamenin kelimelerinden değil yalnızca günlük anlamından hareketle değil, TMK’daki mirasçı atama ve belirli mal bırakma ayrımı esas alınarak değerlendirilmelidir.

İletişim

Taşınmaz vasiyeti, vasiyetnamenin tenfizi, tapu iptali ve tescil, atanmış mirasçı veya vasiyet alacaklısının hakları konusunda hukuki değerlendirme ve danışmanlık için iletişime geçebilirsiniz.

Av. Muzaffer Demirsoy
Telefon: 0543 558 19 42
E-posta: av.muzafferdemirsoy@gmail.com

Yazar: Av. Muzaffer Demirsoy