Vasiyetname Ölümden Sonra Nasıl Açılır?

Ana çalışma alanlarımızdan biri olan vasiyetname ve vasiyetnamenin iptali davalarında, Türkiye genelinde hukuki danışmanlık ve avukatlık hizmeti sunmaktayız.

Vasiyetname Ölümden Sonra Nasıl Açılır?

Vasiyetname, mirasbırakanın ölümünden sonra son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesi tarafından açılır ve ilgililere okunur. Ölümden sonra ele geçen vasiyetname derhâl sulh hâkimine teslim edilir. Mahkeme, vasiyetname kendisine ulaştıktan sonra kural olarak bir ay içinde açılma işlemini gerçekleştirir. Vasiyetnamenin geçerli olup olmadığı bu aşamada karara bağlanmaz.

Vasiyetnamenin açılması, mirasın doğrudan paylaştırılması veya vasiyet edilen taşınmazın tapuya geçirilmesi anlamına gelmez. Açılma işleminin temel amacı vasiyetnamenin varlığını, içeriğini ve ilgililerin vasiyetnameden haberdar oldukları tarihi resmen ortaya koymaktır.

Vasiyetname Ölümden Sonra Kime Teslim Edilir?

Türk Medeni Kanunu‘nun 595. maddesine göre mirasbırakanın ölümünden sonra ele geçen vasiyetname, geçerli olup olmadığına bakılmaksızın hemen sulh hâkimine teslim edilmek zorundadır.

Bu yükümlülük yalnız noter veya kamu görevlileri için geçerli değildir. Vasiyetnameyi mirasbırakanın evinde bulan bir mirasçı veya üçüncü kişi de aynı yükümlülük altındadır.

Vasiyetnameyi sulh hâkimine teslim etmekle yükümlü kişiler şu şekilde sıralanabilir:

• Vasiyetnameyi düzenleyen görevli
• Vasiyetnameyi saklayan görevli
• Mirasbırakanın isteğiyle belgeyi muhafaza eden kişi
• Vasiyetnameyi başka şekilde ele geçiren kişi
• Ölünün eşyaları arasında vasiyetnameyi bulan mirasçı veya üçüncü kişi

Belgeyi elinde bulunduran kişi vasiyetnamenin geçersiz olduğunu düşünse bile teslimden kaçınamaz. Vasiyetnamenin geçerliliğine karar verme yetkisi belgeyi bulan kişiye ait değildir.

Vasiyetname Hangi Mahkemede Açılır?

Türk Medeni Kanunu m. 596 uyarınca vasiyetname, mirasbırakanın yerleşim yeri sulh hâkimi tarafından açılır.

Dolayısıyla temel yetki ölçütü vasiyetnamenin hangi noterde düzenlendiği veya vasiyet edilen taşınmazın hangi şehirde bulunduğu değildir. Mirasbırakanın son yerleşim yeri esas alınır.

Örneğin, mirasbırakan Ankara’da ikamet ediyor, vasiyetnameyi Niğde’deki bir noterde düzenlemiş ve vasiyetnamede Antalya’daki taşınmazını bırakmışsa vasiyetnamenin açılmasında esas alınacak yer mirasbırakanın son yerleşim yeridir. Yurt dışında yaşayan veya yerleşim yeri konusunda uyuşmazlık bulunan kişilerin vasiyetnamelerinde yetki meselesi ayrıca incelenir.

Vasiyetname Ne Kadar Sürede Açılır?

Türk Medeni Kanunu m. 596, vasiyetnamenin tesliminden başlayarak bir ay içinde açılmasını öngörmektedir.

Burada dikkat edilmesi gereken nokta sürenin ölüm tarihinden değil, vasiyetnamenin yetkili sulh hâkimine tesliminden itibaren ifade edilmesidir.

Mahkeme vasiyetnamenin açılacağı günü belirler ve bilinen mirasçılar ile diğer ilgilileri hazır bulunmak isterlerse katılmaları için çağırır.

Bu işlem, uygulamada “vasiyetnamenin açılması ve okunması” dosyası olarak görülür.

Noterdeki Vasiyetname Mahkemeye Nasıl Ulaşır?

Noterlikte düzenlenen veya saklanmak üzere notere teslim edilen vasiyetnameler bakımından özel bir bildirim sistemi bulunmaktadır.

Noterlik Kanunu m. 69 uyarınca noterler, düzenledikleri ve sakladıkları ölüme bağlı tasarrufların ölüm hâlinde ortaya çıkması için gerekli bildirimi yapar. Nüfus idaresi tarafından ölümün bildirilmesi veya ölümün resmî belgeyle ispatlanması üzerine noterlikte bulunan vasiyetnameye ilişkin belge, yetkili sulh hâkimine ulaştırılacak sürece sokulur.

Bu nedenle noterde bulunan resmî vasiyetname açısından mirasçıların mutlaka evrakın aslını arayıp bulması gerekmez. Noterlik sisteminin amacı vasiyetnamenin ölümden sonra ortaya çıkmasını sağlamaktır.

Vasiyetnamenin Açılması Duruşmasına Kimler Çağrılır?

Türk Medeni Kanunu m. 596’ya göre bilinen mirasçılar ve diğer ilgililer, vasiyetnamenin açılması sırasında hazır bulunmak isterlerse katılmaları için çağrılır.

Türk Medeni Kanununun Velayet, Vesayet ve Miras Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Tüzük ve Yargıtay uygulaması da mahkemenin bilinen mirasçıları açılma günü ve saati konusunda haberdar etmesini öngörmektedir.

Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 2024/1160 E., 2024/5811 K. sayılı kararında, vasiyetnamenin açılması süreci ayrıntılı şekilde açıklanmış; bilinen mirasçıların çağrılması, vasiyetnamenin okunması ve tutanak düzenlenmesi üzerinde durulmuştur.

Mirasçılar Duruşmaya Gelmezse Vasiyetname Açılmaz mı?

Hayır. Mirasçıların duruşmaya gelmemesi vasiyetnamenin açılmasını engellemez.

Mahkeme gerekli çağrıları yaptıktan sonra hazır bulunan ilgililer önünde vasiyetnameyi açar ve okur. Usulüne uygun çağrıya rağmen hiçbir mirasçı gelmese dahi vasiyetnamenin açılması işlemi gerçekleştirilir.

Bu nedenle mirasçılardan birinin “ben vasiyetnameyi kabul etmiyorum, duruşmaya da gitmiyorum” demesi açılma sürecini durdurmaz. Vasiyetnamenin geçerliliğine yönelik itirazlar farklı hukuki yollarla ileri sürülür.

Vasiyetnamenin Açılması Ne Demektir?

Vasiyetnamenin açılması, belgenin mahkeme tarafından resmî biçimde ortaya çıkarılması, içeriğinin okunması ve ilgililerin bundan haberdar edilmesidir.

Bu işlem sırasında mahkeme temel olarak:

• vasiyetnamenin kendisine ulaştığını tespit eder,
• açılma gününü belirler,
• bilinen ilgililere haber verir,
• vasiyetnameyi açar ve okur,
• işlemi tutanağa bağlar,
• ilgili kişilere gerekli örnekleri tebliğ eder.

Vasiyetnamenin açılması bir geçerlilik kararı değildir.

Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 2024/5811 sayılı kararında da açılma aşamasında vasiyetnamenin geçerliliğine ilişkin itirazların tartışılmayacağı ve işlemin esas itibarıyla bir tespit niteliğinde olduğu açıkça belirtilmiştir.

Geçersiz Olduğu Düşünülen Vasiyetname de Açılır mı?

Evet. Türk Medeni Kanunu bu konuda özellikle “geçerli olup olmadığına bakılmaksızın” ifadesini kullanmaktadır.

Dolayısıyla;

• imzasının sahte olduğu iddia edilen,
• vasiyetçinin ehliyetsiz olduğu ileri sürülen,
• tanıklarında sorun bulunduğu düşünülen,
• şekil şartlarının eksik olduğu iddia edilen

bir vasiyetname de sulh hukuk mahkemesine teslim edilir ve açılır.

Bu aşamada mahkeme “bu vasiyetname geçersizdir, açmıyorum” demez. İptal sebepleri daha sonra yetkili mahkemede açılacak vasiyetnamenin iptali davasının konusunu oluşturur.

Vasiyetname Açılırken İtiraz Edilebilir mi?

Mirasçı, vasiyetnamenin açılması dosyasında vasiyetnameyi kabul etmediğini veya iptal sebebi bulunduğunu beyan edebilir. Ancak bu beyanın yapılması vasiyetnamenin açılmasını durdurmaz ve vasiyetnameyi kendiliğinden geçersiz hâle getirmez.

Vasiyetnamenin açılması dosyası ile vasiyetnamenin iptali davası farklı hukuki süreçlerdir.

Yargıtay uygulaması bu ayrımı özellikle vurgulamaktadır. Vasiyetnamenin açılması dosyasında hâkim, vasiyetnamenin iptali, tenkisi veya tapu tescili konusunda esasa ilişkin karar vermez.

Bu nedenle açılma duruşmasında “itiraz ettim, vasiyetname iptal oldu” düşüncesi doğru değildir.

Vasiyetnamenin Açılması Tapu Devri Sağlar mı?

Hayır. Vasiyetnamenin açılması tek başına tapunun vasiyet lehtarına geçirilmesi anlamına gelmez.

Bu konu özellikle taşınmaz içeren vasiyetnamelerde sık karıştırılır.

Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 14.01.2026 tarihli, 2025/3728 E. ve 2026/240 K. sayılı kararında, vasiyetnamenin açılması ve infazına ilişkin dosyada tescile yönelik tavzih talebi incelenmiş ve açılma dosyasının kapsamının tapu tescil hükmü kurmaya genişletilemeyeceği kabul edilmiştir.

Vasiyetname açıldıktan sonra tapunun nasıl geçirileceği, kişinin atanmış mirasçı mı yoksa belirli mal vasiyeti lehtarı mı olduğuna göre değişir.

Vasiyetname Açıldıktan Sonra İlgililere Ne Gönderilir?

Türk Medeni Kanunu m. 597’ye göre mirasta hak sahibi olanların her birine, vasiyetnamenin kendileriyle ilgili kısmının onaylı örneği mahkeme tarafından tebliğ edilir. Giderler terekeye aittir. Nerede olduğu bilinmeyen kişilere ise ilan yoluyla tebliğ yapılır.

Bu tebligat yalnız bilgilendirme açısından değil, daha sonra açılacak bazı davalardaki sürelerin hesaplanması açısından da önemlidir. Özellikle vasiyetnamenin iptali ve tenkis davalarında “vasiyetnamenin ne zaman öğrenildiği” kritik bir konudur.

Vasiyetnamenin Açılması İptal Davası Süresini Etkiler mi?

Evet. Vasiyetnamenin öğrenildiği tarih, iptal ve tenkis davalarındaki bir yıllık hak düşürücü süre açısından son derece önemlidir.

Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 26.02.2025 tarihli, 2024/3012 E. ve 2025/1079 K. sayılı kararında, davacının vasiyetnamenin açılması duruşmasında hazır bulunduğu ve vasiyetnamenin kendisine okunduğu tarih öğrenme tarihi kabul edilmiştir. Mahkeme, bir yıllık sürenin bu tarihten itibaren hesaplanması gerektiğini belirtmiştir.

Yargıtay’ın 14.05.2026 tarihli, 2026/2641 E. ve 2026/2729 K. sayılı kararında da öğrenme tarihinin belirlenmesinde vasiyetnamenin açılıp okunması ve içeriğin öğrenilmesi üzerinde durulmuştur.

Bu nedenle vasiyetnamenin açılması duruşması yalnız biçimsel bir işlem gibi görülmemelidir. İptal veya tenkis hakkı bulunan mirasçılar açısından süre hesabını doğrudan etkileyebilir.

Duruşmaya Katılmayan Mirasçı İçin Süre Ne Zaman Başlar?

Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 2024/5811 sayılı kararında bu ayrım açık şekilde ortaya konulmuştur.

Açılma sırasında hazır bulunan mirasçı, vasiyetname açılıp okunduğunda içeriği öğrenir. Açılma sırasında bulunmayan bilinen mirasçı bakımından ise vasiyetnamenin ilgili örneğinin kendisine tebliği önem taşır.

Bu nedenle açılma dosyasındaki;

• duruşma tutanağı,
• tebligat mazbataları,
• mirasçının duruşmada bulunup bulunmadığı,
• vasiyetname örneğinin ne zaman tebliğ edildiği sonradan açılan iptal veya tenkis davasında büyük önem taşır.

Vasiyetname Açıldıktan Sonra Ne Yapılır?

Vasiyetnamenin açılması sürecin sonu değil, çoğu dosyada sonraki hukuki işlemlerin başlangıcıdır.

Vasiyetnamenin içeriğine göre açılma sonrasında gündeme gelen başlıca işlemler şu şekildedir:

• Atanmış mirasçılık belgesi alınması
• Vasiyet edilen malın tesliminin talep edilmesi
• Tapu intikal işlemlerinin yapılması
• Vasiyetnamenin yerine getirilmesi için dava açılması
• Vasiyetnamenin iptali davası açılması
• Saklı pay ihlali varsa tenkis talebinde bulunulması
• Birden fazla vasiyetname varsa belgeler arasındaki ilişkinin belirlenmesi

Hangi işlemin yapılacağı vasiyetnamenin türüne ve içeriğine göre değişir. Bu nedenle vasiyetnamenin açılması ile vasiyetnamenin “uygulanması” birbirine karıştırılmamalıdır.

Vasiyetname Açılınca Kesinleşmiş Sayılır mı?

Vasiyetnamenin açılması ve bu dosyadaki kararın kesinleşmesi, vasiyetnamenin her türlü iptal sebebinden arındığı anlamına gelmez.

Mirasçıların vasiyetçinin ehliyetsiz olduğu, vasiyetnamenin şekle aykırı düzenlendiği veya iradenin sakatlandığı yönünde iddiaları varsa TMK m. 557 ve devamındaki şartlarla iptal davası açılır.

Aynı şekilde saklı pay ihlali varsa tenkis davası gündeme gelir.

Dolayısıyla “vasiyetname açıldı ve dosya kesinleşti, artık hiçbir dava açılamaz” şeklindeki düşünce doğru değildir. Ancak ilgili davaların hak düşürücü süreleri ayrıca ve dikkatle takip edilmelidir.

Sonradan Başka Bir Vasiyetname Bulunursa Ne Olur?

Türk Medeni Kanunu m. 596 bu ihtimali açıkça düzenlemektedir. Mirasbırakanın daha sonra ortaya çıkan vasiyetnameleri için de aynı açılma ve okunma işlemleri yapılır.

Örneğin, 2022 tarihli vasiyetname açıldıktan altı ay sonra mirasbırakanın evrakları arasında 2024 tarihli başka bir vasiyetname bulunursa bu yeni belge de sulh hukuk mahkemesine teslim edilir ve ayrıca açılır.

Daha sonraki tarihli vasiyetnamenin önceki vasiyetnameyi tamamen mi kaldırdığı, yalnızca tamamladığı mı veya belirli hükümleri mi değiştirdiği ayrı bir hukuki değerlendirmedir.

Bu konu “Vasiyetname Sonradan Değiştirilebilir mi?” başlıklı yazımızda ayrıntılı olarak ele alınmıştır.

Vasiyetnameyi Bulan Kişi Teslim Etmezse Ne Olur?

Türk Medeni Kanunu m. 595 teslim yükümlülüğüne aykırı davranışın sonucunu da düzenlemektedir. Vasiyetnameyi elinde bulunduran kişi ölümü öğrenmesine rağmen belgeyi sulh hâkimine teslim etmez ve bu nedenle zarar doğarsa doğan zarardan sorumlu olur.

Bu nedenle vasiyetnameden menfaati zarar gören bir mirasçının belgeyi gizlemesi hukuken korunmaz.

Vasiyetnameyi bulan kişinin doğru davranışı belge üzerinde hiçbir değişiklik yapmadan yetkili sulh hukuk mahkemesine teslim etmektir.

Vasiyetnamenin Açılması Sürecinin Kısa Özeti

Ölümden sonra vasiyetnamenin açılması süreci genel olarak şu sırayı izler:

• Mirasbırakan ölür.
• Vasiyetname sulh hâkimine ulaştırılır.
• Mahkeme vasiyetnameyi inceler ve açılma gününü belirler.
• Bilinen mirasçılar ve diğer ilgililer çağrılır.
• Vasiyetname açılır ve okunur.
• İşlem tutanağa bağlanır.
• İlgililere vasiyetnamenin kendilerini ilgilendiren bölümlerinin onaylı örneği gönderilir.
• Vasiyetnamenin uygulanması, iptali veya tenkisine ilişkin sonraki işlemler ayrıca yürütülür.

Vasiyetnamenin açılması sırasında vasiyetnamenin geçerliliği hakkında nihai karar verilmez.

Sonuç: Vasiyetname Ölümden Sonra Nasıl Açılır?

Vasiyetname, mirasbırakanın ölümünden sonra son yerleşim yerindeki sulh hukuk mahkemesi tarafından açılır. Ölümden sonra belgeyi elinde bulunduran kişi vasiyetnameyi derhâl sulh hâkimine teslim etmek zorundadır. Mahkeme vasiyetnameyi teslim aldıktan sonra kanundaki usule göre açar, okur ve ilgililere bildirir.

Açılma işleminin amacı vasiyetnamenin varlığını ve içeriğini resmen ortaya koymaktır. Bu aşamada vasiyetnamenin iptali, tenkisi veya tapu tescili hakkında karar verilmez.

Vasiyetnamenin açıldığı veya ilgililere tebliğ edildiği tarih, özellikle vasiyetnamenin iptali ve tenkis davalarındaki sürelerin başlangıcı bakımından kritik öneme sahiptir. Bu nedenle açılma dosyasındaki duruşma ve tebligat tarihleri dikkatle takip edilmelidir.

İletişim

Vasiyetnamenin açılması, vasiyetnamenin iptali, tenkis, vasiyetnamenin yerine getirilmesi ve vasiyetnameden kaynaklanan miras uyuşmazlıkları konusunda hukuki değerlendirme ve danışmanlık için iletişime geçebilirsiniz.

Av. Muzaffer Demirsoy
Telefon: 0543 558 19 42
E-posta: av.muzafferdemirsoy@gmail.com

Yazar: Av. Muzaffer Demirsoy