Boşanma Davası Nasıl Açılır? 2026 Güncel Rehber

“Boşanma davası nasıl açılır?” sorusu, evlilik birliğini sona erdirmek isteyen kişilerin en sık merak ettiği konuların başında gelir.

Boşanma davası, evlilik birliğinin mahkeme kararıyla sona erdirilmesi için açılan aile hukuku davasıdır. Türkiye’de boşanma davası açmak isteyen eşlerin, davanın türünü doğru belirlemesi, yetkili mahkemeye başvurması, dava dilekçesini usulüne uygun hazırlaması ve boşanma sebebini hukuki delillerle desteklemesi gerekir.

Boşanma süreci; anlaşmalı boşanma ve çekişmeli boşanma olmak üzere iki farklı şekilde ilerleyebilir. Tarafların boşanma ve boşanmanın sonuçları konusunda anlaşması hâlinde süreç daha kısa sürede tamamlanabilirken, velayet, nafaka, tazminat, mal paylaşımı veya kusur konularında uyuşmazlık varsa çekişmeli boşanma davası gündeme gelir.

Bu yazıda, boşanma davası nasıl açılır, hangi mahkemeye başvurulur, dava dilekçesinde neler bulunmalıdır, boşanma sebepleri nelerdir ve süreç nasıl ilerler sorularına kapsamlı şekilde cevap verilmektedir.

Boşanma Davası Nedir?

Boşanma davası, eşlerden birinin veya her iki eşin birlikte başvurusu üzerine, evlilik birliğinin mahkeme kararıyla sona erdirilmesini sağlayan davadır. Boşanma kararı yalnızca mahkeme tarafından verilebilir. Bu nedenle tarafların kendi aralarında ayrılmaya karar vermesi, resmi olarak boşanmış sayılmaları için yeterli değildir.

Boşanma davası sonucunda mahkeme yalnızca evliliğin sona ermesine karar vermez. Aynı zamanda; velayet, nafaka, maddi ve manevi tazminat, ziynet alacakları, çocukla kişisel ilişki, yargılama giderleri ve vekâlet ücreti gibi birçok konuda da karar verebilir.

Bu nedenle boşanma davası açmadan önce sürecin dikkatli değerlendirilmesi ve mümkünse bir boşanma avukatı desteği alınması önemlidir.

Boşanma Davası Türleri Nelerdir?

Boşanma davası açmadan önce ilk olarak davanın anlaşmalı mı yoksa çekişmeli mi olacağı belirlenmelidir. Çünkü dava türü, sürecin ne kadar süreceğini, hangi belgelerin hazırlanacağını ve mahkemede nasıl bir yol izleneceğini doğrudan etkiler.

Anlaşmalı Boşanma Davası

Anlaşmalı boşanma davası, eşlerin boşanma ve boşanmanın tüm sonuçları konusunda anlaşmaları hâlinde açılır. Türk Medeni Kanunu’na göre anlaşmalı boşanma davası açılabilmesi için evlilik birliğinin en az 1 yıl sürmüş olması gerekir.

Anlaşmalı boşanmada tarafların; boşanma iradesi, çocuk varsa velayet, iştirak nafakası, yoksulluk nafakası, maddi ve manevi tazminat, mal paylaşımı ve diğer hususlarda anlaşmış olması gerekir.

Bu anlaşma genellikle anlaşmalı boşanma protokolü ile yazılı hâle getirilir. Hâkim, duruşmada tarafları bizzat dinler ve protokol hükümlerini uygun bulursa boşanmaya karar verebilir.

Anlaşmalı boşanma davaları, şartların eksiksiz yerine getirilmesi hâlinde çoğu zaman tek celsede sonuçlanabilir.

Çekişmeli Boşanma Davası

Çekişmeli boşanma davası, tarafların boşanma veya boşanmanın sonuçları konusunda anlaşamadığı durumlarda açılır. Örneğin eşlerden biri boşanmak istemiyorsa ya da taraflar velayet, nafaka, tazminat veya kusur konusunda uyuşmazlık yaşıyorsa dava çekişmeli olarak görülür.

Çekişmeli boşanma davalarında mahkeme, tarafların iddia ve savunmalarını, tanık beyanlarını, mesaj kayıtlarını, sosyal ve ekonomik durum araştırmalarını, uzman raporlarını ve diğer delilleri değerlendirir.

Bu nedenle çekişmeli boşanma davaları, anlaşmalı boşanmaya göre daha uzun sürebilir.

Boşanma Davası Hangi Sebeplerle Açılır?

Boşanma davası açarken Türk Medeni Kanunu’nda düzenlenen boşanma sebeplerinden birine dayanılması gerekir. Boşanma sebepleri genel ve özel boşanma sebepleri olarak ikiye ayrılır.

Zina Nedeniyle Boşanma

Eşlerden birinin sadakat yükümlülüğüne aykırı davranarak zina etmesi hâlinde diğer eş zina sebebine dayanarak boşanma davası açabilir. Zina özel boşanma sebebidir ve belirli hak düşürücü sürelere tabidir.

Hayata Kast, Pek Kötü veya Onur Kırıcı Davranış

Eşlerden birinin diğer eşe karşı hayatına kastetmesi, ağır şiddet uygulaması veya onur kırıcı davranışlarda bulunması hâlinde boşanma davası açılabilir. Bu tür durumlarda delillerin güçlü şekilde ortaya konulması önemlidir.

Suç İşleme ve Haysiyetsiz Hayat Sürme

Eşlerden birinin küçük düşürücü bir suç işlemesi veya haysiyetsiz hayat sürmesi sebebiyle ortak hayat diğer eş için çekilmez hâle gelmişse boşanma davası açılması mümkündür.

Terk Nedeniyle Boşanma

Eşlerden birinin evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerini yerine getirmemek amacıyla ortak konutu terk etmesi ve bu durumun kanunda aranan süre ve şartları taşıması hâlinde terk nedeniyle boşanma davası açılabilir. Terk sebebine dayanılacaksa ihtar şartı ve süreler dikkatle değerlendirilmelidir.

Akıl Hastalığı Nedeniyle Boşanma

Eşlerden birinin akıl hastalığı nedeniyle ortak hayatın diğer eş bakımından çekilmez hâle gelmesi ve hastalığın geçmesine olanak bulunmadığının resmi sağlık kurulu raporuyla tespit edilmesi hâlinde boşanma davası açılabilir.

Evlilik Birliğinin Temelden Sarsılması

Uygulamada en sık karşılaşılan boşanma sebebi, evlilik birliğinin temelden sarsılmasıdır. Halk arasında “şiddetli geçimsizlik” olarak da bilinir.

Sürekli tartışma, güven ilişkisinin bozulması, ilgisizlik, hakaret, psikolojik şiddet, fiziksel şiddet, ekonomik baskı, aile müdahalesi, sadakatsizlik şüphesi, ortak hayatın çekilmez hâle gelmesi gibi durumlar bu kapsamda değerlendirilebilir.

Boşanma Davası Hangi Mahkemede Açılır?

Boşanma davalarında görevli mahkeme Aile Mahkemesidir. Aile Mahkemesi bulunmayan yerlerde ise Asliye Hukuk Mahkemesi, Aile Mahkemesi sıfatıyla davaya bakar.

Yetkili mahkeme ise Türk Medeni Kanunu’nun 168. maddesine göre belirlenir. Buna göre boşanma davası; eşlerden birinin yerleşim yeri mahkemesinde veya davadan önce eşlerin son defa 6 aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesinde açılabilir.

Örneğin taraflardan biri Adana’da yaşıyorsa, boşanma davası şartların oluşması hâlinde Adana Aile Mahkemesinde açılabilir.

Boşanma Davası Nasıl Açılır?

Boşanma davası açmak için öncelikle usulüne uygun bir dava dilekçesi hazırlanmalıdır. Dilekçede boşanma sebebi, olayların kronolojik anlatımı, deliller ve talepler açıkça belirtilmelidir.

Boşanma davası genel olarak şu adımlarla açılır:

1. Boşanma Sebebi Belirlenir

Dava açmadan önce hangi hukuki sebebe dayanılacağı belirlenmelidir. Örneğin zina, terk, şiddet, hakaret, güven sarsıcı davranışlar veya evlilik birliğinin temelden sarsılması gibi sebeplerden hangisinin somut olaya uygun olduğu değerlendirilmelidir.

Yanlış hukuki sebebe dayanılması veya iddiaların delillerle desteklenmemesi, davanın reddedilmesine yol açabilir.

2. Dava Dilekçesi Hazırlanır

Boşanma dava dilekçesi, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’ndaki şartlara uygun olarak hazırlanmalıdır. Dilekçede mahkemenin adı, taraf bilgileri, dava konusu, açıklamalar, hukuki sebepler, deliller ve sonuç talepleri yer almalıdır.

Dilekçede özellikle şu talepler açıkça yazılmalıdır:

• Boşanma kararı verilmesi

• Çocukların velayeti

• Tedbir nafakası

• İştirak nafakası

• Yoksulluk nafakası

• Maddi tazminat

• Manevi tazminat

ziynet alacağı

Kişisel ilişki düzenlemesi

• Yargılama giderleri

3. Deliller Belirtilir

Boşanma davasında ispat büyük önem taşır. Tanık beyanları, mesaj kayıtları, sosyal medya içerikleri, fotoğraflar, banka kayıtları, kolluk tutanakları, sağlık raporları, otel kayıtları, HTS kayıtları ve uzman raporları delil olarak kullanılabilir.

Ancak delillerin hukuka uygun şekilde elde edilmiş olması gerekir. Gizli ses kaydı, izinsiz görüntü kaydı veya özel hayatın gizliliğini ihlal eden yöntemlerle elde edilen kayıtlar her somut olayda ayrıca değerlendirilir ve bazı durumlarda cezai sorumluluk doğurabilir.

4. Dilekçe Adliyeye Sunulur

Hazırlanan boşanma dilekçesi, yetkili Aile Mahkemesine sunulmak üzere adliyedeki tevzi bürosuna verilir. Dava açılırken başvuru harcı, peşin harç ve gider avansı yatırılır.

Boşanma avukatı aracılığıyla dava açılması hâlinde süreç UYAP sistemi üzerinden de takip edilebilir.

5. Mahkeme Dilekçeyi Karşı Tarafa Tebliğ Eder

Dava açıldıktan sonra mahkeme, dava dilekçesini davalı tarafa tebliğ eder. Davalı tarafın cevap dilekçesi sunma hakkı vardır. Cevap dilekçesinden sonra cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleriyle dilekçeler aşaması tamamlanır.

6. Ön İnceleme Duruşması Yapılır

Dilekçeler aşaması tamamlandıktan sonra mahkeme ön inceleme duruşması günü verir. Bu duruşmada hâkim, tarafların iddia ve savunmalarını değerlendirir, uyuşmazlık konularını belirler ve tarafları sulhe davet eder.

7. Tahkikat Aşamasına Geçilir

Tahkikat aşamasında tanıklar dinlenir, deliller toplanır, gerektiğinde uzman incelemesi yapılır. Çocukların velayeti konusunda sosyal inceleme raporu alınabilir.

Mahkeme, tüm delilleri değerlendirdikten sonra boşanma davası hakkında karar verir.

Boşanma Davası Açmak İçin Gerekli Belgeler Nelerdir?

Boşanma davası açmak için en temel belge dava dilekçesidir. Bunun yanında somut olaya göre farklı belgeler de gerekebilir.

Genellikle gerekli belgeler şunlardır:

• Dava dilekçesi

• Anlaşmalı boşanmada boşanma protokolü

• Delil niteliğindeki belgeler

• Tanık listesi

• Darp raporu

• Mesaj kayıtları

• Fotoğraflar

• Kolluk tutanakları

• Sosyal ve ekonomik duruma ilişkin belgeler

• Diğer tüm belge ve deliller

Her boşanma dosyasının içeriği farklıdır. Bu nedenle hangi belgelerin kullanılacağı, somut olayın özelliklerine göre belirlenmelidir.

Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?

Boşanma davasının süresi, davanın anlaşmalı veya çekişmeli olmasına göre değişir.

Anlaşmalı boşanma davaları, mahkemenin iş yoğunluğuna bağlı olarak genellikle daha kısa sürede sonuçlanır. Tarafların protokol üzerinde tam anlaşması ve duruşmaya bizzat katılması hâlinde tek celsede boşanma mümkündür.

Çekişmeli boşanma davaları ise delillerin toplanması, tanıkların dinlenmesi, sosyal inceleme raporu alınması ve tarafların taleplerinin değerlendirilmesi nedeniyle daha uzun sürebilir. Dosyanın kapsamına göre süreç 1 yıldan fazla sürebilir.

Boşanma Davası Açarken Yapılan Hatalar

Boşanma davası açarken yapılan usul ve strateji hataları, davanın seyrini olumsuz etkileyebilir.

En sık yapılan hatalar şunlardır:

• Dava dilekçesinde olayların eksik veya dağınık anlatılması

• Delillerin zamanında bildirilmemesi

• Hukuka aykırı delile dayanılması

• Nafaka ve tazminat taleplerinin açıkça yazılmaması

• Velayet konusunda somut gerekçe sunulmaması

• Hak düşürücü sürelerin kaçırılması

• Karşı tarafın kusurunu ispatlayacak tanıkların doğru belirlenmemesi

Bu nedenle boşanma davası açmadan önce dosyanın hukuki yönden değerlendirilmesi önemlidir.

Boşanma Davasında Boşanma Avukatı Tutmak Zorunlu mu?

Boşanma davasında boşanma avukatı tutmak zorunlu değildir. Kişiler kendi adlarına boşanma davası açabilir. Ancak boşanma davaları yalnızca evliliğin sona ermesinden ibaret değildir. Velayet, nafaka, tazminat, mal paylaşımı, ziynet alacağı ve delil değerlendirmesi gibi konular, ciddi hukuki sonuçlar doğurabilir.

Bu nedenle özellikle çekişmeli boşanma davalarında bir boşanma avukatı ile çalışmak, hak kaybı yaşanmaması açısından önemlidir. Dilekçenin doğru hazırlanması, delillerin usulüne uygun sunulması, duruşmalarda doğru beyanlarda bulunulması ve taleplerin eksiksiz ileri sürülmesi dava sürecini doğrudan etkileyebilir.

Boşanma Davası Açma Masrafları 2026

Boşanma davası açılırken mahkeme harçları ve gider avansı yatırılır. Bu masraflar; başvuru harcı, peşin harç, tebligat gideri, tanık gideri ve diğer yargılama giderlerinden oluşur.

Dosyada bilirkişi incelemesi, pedagog raporu, sosyal inceleme raporu veya ek tebligatlar gerekirse masraflar artabilir. Avukatlık ücreti ise davanın anlaşmalı veya çekişmeli olmasına, dosyanın kapsamına, taraflar arasındaki uyuşmazlıkların niteliğine ve harcanacak emeğe göre değişebilir.

Bu nedenle boşanma davası açmadan önce güncel mahkeme masrafları ve boşanma davasında avukatlık ücreti konusunda bilgi alınması faydalı olacaktır.

Anlaşmalı Boşanma mı, Çekişmeli Boşanma mı Tercih Edilmeli?

Taraflar boşanma, velayet, nafaka, tazminat ve mal paylaşımı konusunda anlaşabiliyorsa anlaşmalı boşanma daha hızlı ve daha az yıpratıcı bir yöntem olabilir. Ancak taraflardan biri haksız şartlar dayatıyorsa, çocukların velayeti konusunda ciddi uyuşmazlık varsa veya karşı tarafın ağır kusuru mevcutsa çekişmeli boşanma davası açılması gerekebilir.

Özellikle şiddet, aldatma, ekonomik baskı, çocukların güvenliği veya ciddi malvarlığı uyuşmazlıkları bulunan durumlarda anlaşmalı boşanma protokolü imzalanmadan önce boşanma avukatından hukuki destek alınması önemlidir.

Sonuç: Boşanma Davası Açmadan Önce Hukuki Hazırlık Yapılmalıdır

Boşanma davası açmak, yalnızca bir dilekçenin mahkemeye verilmesinden ibaret değildir. Davanın türü, dayanılacak boşanma sebebi, deliller, talepler, yetkili mahkeme, çocukların velayeti, nafaka ve tazminat gibi konular sürecin başında doğru belirlenmelidir.

Eksik hazırlanmış bir dava dilekçesi, süresinde sunulmayan deliller veya yanlış hukuki strateji, ciddi hak kayıplarına neden olabilir. Bu nedenle boşanma sürecinde profesyonel destek almak, özellikle çekişmeli dosyalarda büyük önem taşır.

İletişim | Boşanma Avukatı Muzaffer Demirsoy

Avukat Muzaffer Demirsoy Hukuk Bürosu, boşanma ve aile hukukunu ilgilendiren tüm konularda tecrübeye dayalı bilgi birikimiyle boşanma avukatı olarak Türkiye genelinde hukuki danışmanlık ve avukatlık hizmeti sunmaktadır.

Boşanma avukatı arayışınız kapsamında danışmanlık ve dava takibi hizmeti almak için hukuk büromuz ile İletişime geçebilirsiniz.
Telefon: 0543 558 19 42
E-posta: av.muzafferdemirsoy@gmail.com