Vasiyetname Sonradan Değiştirilebilir mi?

Ana çalışma alanlarımızdan biri olan vasiyetname ve vasiyetnamenin iptali davalarında, Türkiye genelinde hukuki danışmanlık ve avukatlık hizmeti sunmaktayız.

Vasiyetname Sonradan Değiştirilebilir mi?

Vasiyetname sonradan değiştirilebilir, kısmen geri alınabilir veya tamamen ortadan kaldırılabilir. Vasiyetçi hayatta olduğu ve vasiyet yapma ehliyetini taşıdığı sürece önceki kararına bağlı kalmak zorunda değildir. Türk Medeni Kanunu, vasiyetçiye önceki vasiyetnamesinden her zaman dönme hakkı tanımaktadır.

Bu nedenle noter huzurunda düzenlenmiş bir vasiyetname dahi “artık değiştirilemez” hâle gelmez. Vasiyetçi daha sonra malvarlığındaki değişikliklere, aile ilişkilerine veya kendi iradesine göre vasiyetnamesini yeniden düzenleyebilir.

Vasiyetname Nasıl Değiştirilir?

Türk Medeni Kanunu‘nun 542. maddesine göre mirasbırakan, kanunda öngörülen vasiyetname şekillerinden birine uyarak yeni bir vasiyetname düzenleyebilir ve önceki vasiyetnamesinden tamamen veya kısmen dönebilir.

Buradaki önemli nokta, değişikliğin hukuken geçerli bir vasiyetname biçiminde yapılmasıdır. Eski vasiyetnamenin üzerine sonradan birkaç cümle eklemek, bazı bölümlerin üzerini çizmek veya sözlü olarak “fikrimi değiştirdim” demek her durumda güvenli ve geçerli bir değişiklik yöntemi değildir.

Vasiyetnamede değişiklik yapılırken uygulanabilecek temel yöntemler şu şekildedir:

• Yeni bir vasiyetname düzenlenmesi
• Önceki vasiyetnamenin tamamının geri alınması
• Önceki vasiyetnamenin yalnız belirli hükümlerinin geri alınması
• Önceki vasiyetnameyi tamamlayan yeni bir vasiyetname hazırlanması
• Belirli mal vasiyetinde, vasiyet edilen mal üzerinde vasiyetle bağdaşmayan sonraki bir tasarrufta bulunulması

Uygulamada en güvenli yöntem, yeni vasiyetnamede önceki vasiyetnamenin hangi hükümlerinin kaldırıldığını ve hangi hükümlerin yürürlükte kalacağını açık biçimde belirtmektir.

Vasiyetnamenin Tamamı Değil Sadece Bir Bölümü Değiştirilebilir mi?

Evet. Vasiyetçinin önceki vasiyetnamenin tamamını ortadan kaldırması gerekmez; yalnızca belirli hükümlerini değiştirmesi de mümkündür.

Örneğin bir kişi ilk vasiyetnamesinde Ankara’daki dairesini oğluna, Niğde’deki taşınmazını kızına bırakmış olabilir. Daha sonra yalnızca Ankara’daki daireyle ilgili kararını değiştirmek istiyorsa vasiyetnamenin bu kısmından dönebilir ve diğer hükümlerin geçerliliğini korumasını sağlayabilir.

Burada metnin açık kurulması önemlidir. Yeni vasiyetnamenin önceki vasiyetnameyi tamamen mi ortadan kaldırdığı, yoksa yalnızca belirli hükümlerini mi değiştirdiği konusunda tereddüt yaratılmamalıdır.

İkinci Bir Vasiyetname Yapılırsa İlk Vasiyetname Ne Olur?

Bir kişinin hayatı boyunca birden fazla vasiyetname düzenlemesi mümkündür. Ancak iki vasiyetname arasındaki ilişkinin doğru belirlenmesi gerekir.

Türk Medeni Kanunu’nun 544. maddesine göre mirasbırakan, önceki vasiyetnamesini açıkça ortadan kaldırmadan yeni bir vasiyetname düzenlerse ve yeni vasiyetnamenin önceki vasiyetnameyi yalnızca tamamladığı açıkça anlaşılmıyorsa sonraki vasiyetname önceki vasiyetnamenin yerini alır.

Bu nedenle farklı tarihlerde düzenlenmiş vasiyetnamelerin bulunması hâlinde yalnızca son belgenin tarihine bakmak yeterli değildir. Belgelerin içerikleri birlikte incelenmeli ve son vasiyetnamenin önceki vasiyetnameyi ortadan kaldırmak mı, yoksa tamamlamak mı amacıyla düzenlendiği belirlenmelidir.

Eski Vasiyetnameyi İptal Etmeden Yeni Vasiyetname Yapılabilir mi?

Yeni vasiyetname düzenlenirken eski vasiyetnamenin ayrıca fiziksel olarak imha edilmesi zorunlu değildir. Yeni vasiyetname, önceki vasiyetnameden dönme iradesini açık biçimde içeriyorsa hukuki sonuç doğurur.

Bununla birlikte birden fazla vasiyetnamenin birlikte bulunması ölümden sonra yorum uyuşmazlığı yaratabilir. Bu nedenle yeni vasiyetnamenin başında veya ilgili bölümünde önceki vasiyetnamenin tarihi belirtilerek hangi hükümlerin kaldırıldığının açıkça yazılması daha sağlıklı bir yöntemdir.

Örneğin “10.05.2024 tarihli vasiyetnamemin tamamından dönüyorum” veya “10.05.2024 tarihli vasiyetnamemin yalnızca üçüncü maddesini değiştiriyorum, diğer hükümleri aynen muhafaza ediyorum” şeklindeki açık ifadeler sonraki uyuşmazlıkları önemli ölçüde azaltır.

Noterde Yapılan Vasiyetname Sonradan Değiştirilebilir mi?

Noterde düzenlenen resmî vasiyetname de sonradan değiştirilebilir. Resmî vasiyetname düzenlenmiş olması vasiyetçinin iradesini değiştirmesine engel değildir.

Vasiyetçi yeniden resmî vasiyetname düzenleyerek önceki vasiyetnamenin tamamından veya bir kısmından dönebilir. Kanun, yeni vasiyetnamenin mutlaka ilk vasiyetnamenin düzenlendiği aynı noterlikte yapılmasını şart koşmaz.

Hukuken kanunda öngörülen başka bir vasiyetname şekliyle de önceki vasiyetten dönülmesi mümkündür. Ancak özellikle yüksek değerli malvarlığı bulunan durumlarda farklı biçimlerde ve farklı tarihlerde düzenlenmiş belgeler ölümden sonra yorum tartışması yaratabileceği için açık ve birbirini takip eden resmî belgelerle ilerlemek ispat açısından daha güçlüdür.

Vasiyetname Yırtılırsa veya Yok Edilirse Geçersiz Olur mu?

Türk Medeni Kanunu’nun 543. maddesi, mirasbırakanın vasiyetnameyi yok etmek suretiyle de vasiyetinden dönebileceğini düzenlemektedir. Bununla birlikte özellikle noter huzurunda düzenlenen resmî vasiyetnamede vasiyetçinin elindeki bir örneği yırtması, noterlikte bulunan asıl kayıt nedeniyle tek başına aynı sonucu doğurmaz.

El yazılı vasiyetnamelerde ise vasiyetçinin vasiyetnamenin aslını geri alma iradesiyle yok etmesi ayrı önem taşır. Kaza sonucu veya üçüncü kişinin kusuruyla yok olan vasiyetnamenin durumu ise farklıdır; TMK m. 543 bu ihtimali ayrıca düzenlemektedir.

Bu nedenle özellikle resmî vasiyetnamelerde “belgeyi yırtarak iptal etme” yerine yeni ve açık bir vasiyetname düzenlemek çok daha güvenli bir yöntemdir.

Vasiyet Edilen Ev Sonradan Satılırsa Ne Olur?

Bu durum vasiyetnamenin değiştirilmesinin uygulamada en önemli örneklerinden biridir.

Türk Medeni Kanunu’nun 544. maddesine göre belirli bir malın vasiyet edilmesinden sonra mirasbırakan o mal üzerinde vasiyetle bağdaşmayan bir tasarrufta bulunursa, vasiyetnamede aksi belirtilmedikçe o mala ilişkin vasiyet ortadan kalkar.

Örneğin kişi vasiyetnamesinde “Ankara’daki A dairesini yeğenime bırakıyorum” demiş, ancak daha sonra bu daireyi üçüncü kişiye satmışsa vasiyet tarihinde bırakılan mal artık terekeye girmeyecektir. Bu durumda yeğenin, yalnız eski vasiyetnameye dayanarak satılan dairenin kendisine verilmesini istemesi mümkün değildir.

Belirli mal vasiyetini etkileyen sonraki işlemlere örnek olarak şunlar verilebilir:

• Vasiyet edilen taşınmazın satılması
• Taşınmazın bağışlanması
• Vasiyet konusu malın başka bir kişiye devredilmesi
• Vasiyet konusu hakkın ortadan kaldırılması

Her işlem aynı sonucu doğurmaz. Belirleyici olan, mirasbırakanın sonraki tasarrufunun önceki belirli mal vasiyetiyle bağdaşıp bağdaşmadığıdır.

Vasiyetnameyi Değiştirmek İçin Vasiyet Lehtarının Onayı Gerekir mi?

Hayır. Vasiyetname tek taraflı bir ölüme bağlı tasarruftur ve vasiyetçi, lehine vasiyet yaptığı kişinin iznini almak zorunda değildir.

Bir kişiye evini bırakan vasiyetçi ertesi yıl kararını değiştirerek aynı evi başka bir kişiye bırakabilir. İlk vasiyetname lehtarı, vasiyetçi hayattayken vasiyet edilen mal üzerinde kazanılmış bir mülkiyet hakkına sahip değildir.

Bu nokta vasiyetname ile miras sözleşmesi arasındaki önemli farklardan biridir. Miras sözleşmesinin değiştirilmesi ve ortadan kaldırılması farklı kurallara tabidir. Bu konu ayrı bir yazıda “Vasiyetname ile Miras Sözleşmesi Arasındaki Farklar” başlığı altında ele alınmalıdır.

Vasiyetçi Öldükten Sonra Vasiyetname Değiştirilebilir mi?

Vasiyetçinin ölümünden sonra vasiyetnamenin içeriği değiştirilemez. Vasiyetnamenin değiştirilmesi ve geri alınması hakkı yalnızca vasiyetçiye aittir ve ölümle birlikte sona erer.

Mirasçılar kendi aralarında anlaşarak miras paylaşımı konusunda farklı bir düzen kurabilirler; ancak bu anlaşma vasiyetnamenin geçmişe dönük olarak “değiştirildiği” anlamına gelmez. Aynı şekilde mirasçılar vasiyetnamenin geçersiz olduğunu düşünüyorlarsa kanundaki şartlar çerçevesinde vasiyetnamenin iptali veya saklı pay ihlali varsa tenkis yollarına başvururlar.

Birden Fazla Vasiyetname Varsa Hangisi Geçerlidir?

Bu sorunun cevabı her zaman “en son tarihli olan” şeklinde basitleştirilemez. Sonraki vasiyetname önceki vasiyetnamenin yerini alabileceği gibi, açıkça önceki vasiyetnameyi tamamlayan bir belge niteliğinde de olabilir.

Birden fazla vasiyetname bulunduğunda özellikle şu hususlar birlikte incelenmelidir:

• Vasiyetnamelerin düzenlenme tarihleri
• Son vasiyetnamenin önceki belgeye atıf yapıp yapmadığı
• İki vasiyetnamenin birbiriyle çelişip çelişmediği
• Sonraki belgenin önceki belgeyi tamamladığının açık olup olmadığı
• Belirli mal vasiyetine konu malın sonradan satılıp satılmadığı
• Vasiyetnamelerin şekil şartlarına uygun olup olmadığı

Özellikle yüksek değerli taşınmazların bulunduğu dosyalarda birkaç kelimelik belirsizlik dahi ölümden sonra ciddi miras uyuşmazlığı doğurabilir.

Sonuç: Vasiyetname Sonradan Değiştirilebilir mi?

Vasiyetname sonradan değiştirilebilir ve vasiyetçi hayatta olduğu sürece önceki iradesine bağlı kalmak zorunda değildir. Vasiyetçi yeni bir vasiyetname düzenleyerek önceki vasiyetnamesinden tamamen veya kısmen dönebilir.

Yeni vasiyetnamenin önceki vasiyetnameyle ilişkisi açık kurulmalıdır. Özellikle birden fazla vasiyetnamenin bulunduğu durumlarda hangi hükümlerin kaldırıldığı, hangilerinin devam ettiği ve sonraki tasarrufların vasiyet edilen malları etkileyip etkilemediği dikkatle değerlendirilmelidir.

İletişim

Vasiyetnamenin hazırlanması, mevcut vasiyetnamenin değiştirilmesi, vasiyetnameden dönme ve vasiyetnamenin iptali konusunda hukuki değerlendirme ve danışmanlık için iletişime geçebilirsiniz.

Av. Muzaffer Demirsoy
Telefon: 0543 558 19 42
E-posta: av.muzafferdemirsoy@gmail.com

Yazar: Av. Muzaffer Demirsoy