Altındağ Miras Avukatı | Miras Davaları ve Miras Paylaşımı

Altındağ Miras Avukatı | Miras Davaları ve Miras Paylaşımı

Ankara’nın tarihî ve ticari merkezlerinden biri olan Altındağ’da, miras kalan konutların, dükkânların, arsaların ve diğer malvarlığı değerlerinin paylaşılması çeşitli hukuki uyuşmazlıklara neden olabilmektedir. Özellikle Ulus, Hacı Bayram, Hamamönü, Siteler, Aydınlıkevler ve Karapürçek çevresinde bulunan taşınmazların mülkiyet geçmişi, mevcut kullanım durumu ve mirasçılar arasındaki hak sahipliği ilişkileri önem taşımaktadır.

Altındağ’daki miras uyuşmazlıklarında bazen birkaç kuşak öncesine uzanan tapu kayıtlarının incelenmesi, bazen de miras bırakanın kiraya verdiği iş yerlerinden elde edilen gelirlerin araştırılması gerekebilir. Tarihî yapıların bulunduğu bölgelerde ise taşınmazın kültür varlığı olarak tescil edilmiş olması, sit alanında bulunması veya tapusunda özel şerhler yer alması, mirasçıların tasarruflarını etkileyebilir. Bu nedenle terekenin kapsamı belirlenirken yalnızca güncel tapu kaydına bakılması her zaman yeterli değildir.

Altındağ Miras Avukatı arayışında olan kişiler açısından miras paylarının belirlenmesi, geçmiş tapu işlemlerinin araştırılması, mirastan mal kaçırma iddialarının değerlendirilmesi ve doğru hukuki yola başvurulması önemlidir. Bu yazımızda Altındağ’da miras paylaşımı, muris muvazaası, ortaklığın giderilmesi, mirasın reddi, vasiyetname, saklı pay ve terekenin korunması konularını ilgili mevzuat ve Yargıtay kararları çerçevesinde inceliyoruz.

Altındağ’da Miras Paylaşımı Nasıl Yapılır?

Miras bırakanın ölümü üzerine taşınmazları, taşınırları, alacak hakları ve kural olarak borçları mirasçılarına geçer. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu‘nun (TMK) 599. maddesi gereğince mirasçılar, mirası ölüm anında bir bütün olarak kazanırlar. Ancak mirasın kazanılması ile mirasçılar arasında paylaşılması birbirinden farklı hukuki işlemlerdir.

Birden fazla mirasçı bulunması halinde TMK m. 640 gereğince miras ortaklığı oluşur. Paylaşma tamamlanıncaya kadar mirasçılar terekeye elbirliğiyle hak sahibidir. Örneğin Altındağ’ın Aydınlıkevler Mahallesi’nde bulunan bir daire ile Ulus’taki bir dükkânın dört kardeşe miras kalması halinde, bütün mirasçıların her iki taşınmaz üzerinde mirasçılık hakları bulunur. Kardeşlerden birinin dükkânı yıllardır işletmesi, dükkânın mülkiyetini kendiliğinden kazanmasını sağlamaz.

Mirasçılar, terekeye dahil malların belirli kişilere bırakılması veya satılarak bedelinin paylaşılması konusunda anlaşabilirler. TMK m. 676, miras paylaşma sözleşmesinin yazılı şekilde yapılmasını zorunlu kılmaktadır. Örneğin Karapürçek’te bulunan bir daire ile Siteler’deki iki dükkânın üç mirasçı arasında paylaştırılmasında, taşınmazların güncel değerleri esas alınabilir. Mirasçılar değer farklılıklarını parasal ödemelerle dengeleyebilir ve paylaşma sonucuna uygun tapu işlemlerini gerçekleştirebilirler.

Ancak paylaşma öncesinde terekeye dahil hakların doğru belirlenmesi gerekir. Miras bırakanın bankalarda bulunan paraları, üçüncü kişilerden alacakları, kiraya verdiği taşınmazların gelirleri ve varsa ticari faaliyetlerinden kaynaklanan hakları araştırılmalıdır. Tereke, yalnızca miras bırakanın tapuda adına kayıtlı taşınmazlarından ibaret değildir. Bu nedenle mirasçılara düşecek net ekonomik değerin hesaplanmasında terekenin aktif ve pasif malvarlığı birlikte değerlendirilmelidir.

Altındağ bakımından özellikle Siteler’deki ticari taşınmazların kira gelirleri uyuşmazlık konusu olabilir. Örneğin miras bırakanın kiraya verdiği üç dükkândan elde edilen gelirlerin, ölümünden sonra yalnızca bir mirasçı tarafından tahsil edildiğini düşünelim. Böyle bir durumda tahsil edilen kira bedellerinin hangi döneme ait olduğu, geçerli kira sözleşmeleri ve mirasçıların gelir üzerindeki hakları araştırılmalıdır. Bir mirasçının terekeye ait kira gelirlerini tek başına toplaması, diğer mirasçıların bu gelirler üzerindeki haklarını ortadan kaldırmaz.

Mirasçıların tereke üzerinde birlikte hak sahibi olmaları, bazı işlemlerde ortak irade oluşturulmasını gerektirir. TMK m. 640 uyarınca mirasçılar, terekeye ait haklar üzerinde kural olarak birlikte tasarrufta bulunurlar. Mirasçılar arasında anlaşmazlık bulunması halinde terekeye temsilci atanması veya mahkeme yoluyla paylaşma gibi hukuki yollar gündeme gelebilir.

TMK m. 642 gereğince, kanuni veya sözleşmesel bir engel bulunmadıkça mirasçılardan her biri mirasın paylaşılmasını talep edebilir. Mirasın paylaşılması, tereke alacakları ve mirasçılar arasında doğabilecek diğer uyuşmazlıklar hakkında Miras Davaları başlıklı yazımızda daha kapsamlı bilgiler bulunmaktadır.

Altındağ’da Veraset İlamı (Mirasçılık Belgesi) Nasıl Alınır?

Miras bırakanın ölümünden sonra mirasçılık sıfatının resmî kurumlara karşı belgelenmesi için veraset ilamı (mirasçılık belgesi) alınması gerekir. Bu belge, mirasçıların kimler olduğunu ve miras paylarını gösterir. Bununla birlikte veraset ilamında miras bırakanın bütün taşınmazlarının, alacaklarının ve borçlarının gösterilmesi zorunlu değildir.

TMK m. 598 uyarınca mirasçılık belgesi noterlikten veya Sulh Hukuk Mahkemesinden alınabilir. Nüfus kayıtlarının mirasçılık durumunu açıkça ortaya koyduğu hallerde noterliğe başvurulması mümkündür. Ancak kayıtların yetersiz olması veya mirasçılık sıfatının yargısal inceleme gerektirmesi halinde mahkemeye müracaat edilmesi gerekebilir.

Altındağ’da özellikle birkaç kuşağa yayılan miras ilişkilerinde, birden fazla mirasçılık belgesine ihtiyaç duyulabilir. Örneğin Ulus’ta bulunan bir dükkânın tapuda hâlâ 1970’li yıllarda vefat etmiş aile büyüğü adına kayıtlı olduğunu düşünelim. Bu kişinin mirasçılarından bazılarının da sonraki yıllarda vefat etmesi halinde, günümüzde hak sahibi olan kişilerin belirlenmesi için birbirini takip eden mirasçılık ilişkilerinin araştırılması gerekir.

Bir kişinin mirasçılarının belirlenmesi, daha önce vefat etmiş bütün aile bireylerinin miras paylarının kendiliğinden hesaplandığı anlamına gelmez. Mülkiyetin geçmişten günümüze hangi mirasçılara ve hangi oranlarla geçtiği, ölüm tarihleri ve ilgili mirasçılık belgeleri üzerinden ortaya konulmalıdır.

Mirasçılık belgesi alınmasında görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir. HMK m. 384, özel yetki düzenlemesi bulunmayan çekişmesiz yargı işlerinde ilgili kişinin veya başvuranın oturduğu yer mahkemesinin yetkisine ilişkin genel kuralı düzenlemektedir.

Veraset ilamında mirasçıların veya miras paylarının yanlış gösterilmesi halinde belgenin geçersizliği ileri sürülebilir. TMK m. 598 uyarınca mirasçılık belgesinin geçersizliği her zaman ileri sürülebilir. Bununla birlikte veraset ilamının düzeltilmesi, tapuda başka kişiler adına oluşturulmuş kayıtların her durumda kendiliğinden düzeltilmesini sağlamaz.

Altındağ Tapu Müdürlüğü Miras İntikal İşlemleri

Miras yoluyla kazanılan taşınmazların mirasçılar adına tapu siciline geçirilmesi, sonraki hukuki işlemler açısından önemlidir. TMK m. 705 gereğince miras yoluyla taşınmaz mülkiyeti tescilden önce kazanılabilmektedir. Ancak taşınmaz üzerinde satış veya başka bir tasarruf işlemi yapılması düşünüldüğünde tapudaki mülkiyet durumunun güncellenmesi gerekir.

Miras intikali için öncelikle mirasçılık belgesi alınmalı ve miras bırakan adına kayıtlı taşınmazlar belirlenmelidir. Ardından tapu müdürlüğüne veya uygun elektronik başvuru sistemi üzerinden müracaat edilir. İşlemin niteliğine göre mirasçılık belgesi, kimlik bilgileri, taşınmaz kayıtları, vekâletname ve gerekli diğer belgeler talep edilebilir.

Altındağ’daki eski yerleşim alanlarında taşınmazların geçmiş mülkiyet kayıtlarının incelenmesi gerekebilir. Örneğin Samanpazarı çevresinde bulunan bir dükkânın eski tapu belgelerindeki ada ve parsel bilgileri ile güncel kayıtları arasında farklılık bulunabilir. Bu durumda kadastro, imar uygulamaları ve önceki tapu işlemleri araştırılarak kayıtların aynı taşınmaza ait olup olmadığı belirlenmelidir.

Eski bir tapu belgesinin bulunması, belgede adı geçen kişinin mirasçılarının taşınmazın bugünkü maliki olduğunu tek başına kanıtlamaz. Taşınmazın sonraki yıllarda satılıp satılmadığı, kamulaştırmaya veya başka bir mülkiyet değişikliğine konu olup olmadığı ve güncel tapu sicilindeki hak sahipleri araştırılmalıdır.

Özellikle eski tarihli tapu kayıtları ve kök mülkiyet belgelerinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda farklı hukuki sorunlar ortaya çıkabilir. Bu konuyla bağlantılı mülkiyet araştırmaları Osmanlı Tapu Davaları başlıklı yazımızda ayrıca ele alınmaktadır.

Altındağ’da bazı taşınmazlar bakımından vakıf kayıtları, korunması gerekli kültür varlığı şerhleri veya sit alanı kararları da önem taşıyabilir. Tapu kaydındaki bu tür belirtmelerin hukuki niteliği araştırılmadan taşınmaz üzerinde yapılabilecek işlemler hakkında kesin bir değerlendirme yapılmamalıdır.

2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu, korunması gerekli taşınmaz kültür varlıklarına ilişkin çeşitli sınırlama ve yükümlülükler öngörmektedir. Örneğin Hacı Bayram çevresinde bulunan bir yapının korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olarak tescil edilmiş olması halinde, miras yoluyla mülkiyetin kazanılması yapının korunmasına ilişkin yükümlülükleri ortadan kaldırmaz. Özellikle yapının fiziki değişikliklere konu edilmesi veya esaslı onarımının yapılması bakımından ilgili koruma kararları değerlendirilmelidir.

Bu tür taşınmazlara ilişkin tescil ve koruma kararları bakımından Ankara Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğünün resmî sayfasından bilgi edinilebilir.

Tapu sicilinde mülkiyet hakkının yanlış kişiye ait gösterildiği veya miras bırakanın geçmişte yaptığı işlemlerin hukuka aykırı olduğu ileri sürülüyorsa yalnızca miras intikali başvurusu yeterli olmayabilir. Böyle durumlarda uyuşmazlığın niteliğine göre tapu iptali ve tescil, kayıt düzeltme veya diğer ayni hak talepleri gündeme gelebilir. Konuyla ilgili Tapu Davaları başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.

Altındağ Tapu Müdürlüğü İletişim Bilgileri

Adres: Gültepe Mahallesi, Gültepe Caddesi No:23, Altındağ/Ankara

Telefon: 0312 551 26 38

E-posta: altindag-tsm@tkgm.gov.tr

Başvuru öncesinde müdürlüğün adres ve iletişim bilgileri Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün Altındağ Tapu Müdürlüğü sayfasından kontrol edilebilir.

Altındağ Mirastan Mal Kaçırma (Muris Muvazaası) Davası

Miras bırakanın sağlığında bazı taşınmazlarını yakınlarına devretmesi, ölümünden sonra mirasçılar arasında uyuşmazlığa neden olabilir. Özellikle gerçekte bağışlanmak istenen bir taşınmazın, mirasçılardan mal kaçırmak amacıyla tapuda satış olarak gösterilmesi halinde muris muvazaası gündeme gelebilir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 19. maddesi, sözleşmelerin değerlendirilmesinde tarafların gerçek ve ortak iradelerinin esas alınmasına ilişkin genel hükmü içermektedir. Muris muvazaası davalarında da tapudaki görünürdeki işlemin, miras bırakanın gerçek iradesini yansıtıp yansıtmadığı araştırılır.

Örneğin Altındağ’ın Aydınlıkevler Mahallesi’nde yaşayan bir kişinin, Ulus’ta bulunan dükkânını gelinine tapuda satış olarak devrettiğini düşünelim. Miras bırakanın diğer çocukları dükkânın gerçekte bağışlandığını ve satışın mirasçılardan mal kaçırma amacı taşıdığını iddia edebilirler. Davalı gelin ise miras bırakana uzun yıllar bakım sağladığını, devir işleminin bu hizmetlerle bağlantılı olduğunu veya gerçek bir bedel ödediğini savunabilir.

Bu tür uyuşmazlıklarda yalnızca taşınmazın bir aile bireyine devredilmiş olması yeterli değildir. Devir tarihinde miras bırakanın ekonomik durumu, taşınmazın gerçek değeri, satış bedelinin ödenip ödenmediği, devralanın ekonomik gücü ve miras bırakanın diğer mirasçılarıyla ilişkileri birlikte incelenmelidir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 08.02.2023 tarihli, 2021/1-857 Esas ve 2023/37 Karar sayılı ilamında, miras bırakanın gelinine satış görünümü altında yaptığı taşınmaz devri değerlendirilmiştir. Uyuşmazlıkta miras bırakanın taşınmazın intifa hakkını üzerinde bırakarak çıplak mülkiyetini devretmesi, devir karşılığı bedel ödenmemesi ve diğer mirasçılardan mal kaçırma amacına ilişkin deliller önem taşımıştır. Hukuk Genel Kurulu, somut olayda muvazaanın bulunduğu yönündeki direnme kararını uygun bulmuştur.

Bu karar, miras bırakanın taşınmaz üzerindeki kullanım hakkını koruyarak mülkiyetini devretmesinin, diğer delillerle birlikte muris muvazaası iddiasının değerlendirilmesinde önem taşıyabileceğini göstermektedir. Bununla birlikte intifa hakkı saklı tutularak yapılan her satışın muvazaalı olduğu söylenemez. Belirleyici husus miras bırakanın gerçek iradesidir.

Muris muvazaası iddiasında delillerin yalnızca işlemin şüpheli görünen yönlerine göre değerlendirilmemesi gerekir. Örneğin miras bırakanın taşınmazı gerçek bedelle sattığı, bedelin banka kayıtlarıyla doğrulandığı ve mirasçılardan mal kaçırma amacına ilişkin başka delil bulunmadığı durumlarda farklı hukuki sonuçlara ulaşılabilir.

Nitekim Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 25.03.2025 tarihli, 2024/870 Esas ve 2025/1687 Karar sayılı ilamında, muris muvazaası iddiasının yeterli delille ispatlanamadığı, satış bedelinin banka hesabına yatırıldığı ve bedel ile taşınmazın gerçek değeri arasında önemli fark bulunmadığı değerlendirilerek davanın reddine ilişkin karar onanmıştır.

Dolayısıyla muris muvazaası davası, yalnızca taşınmazın kime devredildiğine veya satış bedelinin düşük olduğu iddiasına dayandırılmamalıdır. İşlemin gerçekleştiği tarihteki gerçek durum, ödeme belgeleri ve miras bırakanın amacı birlikte değerlendirilmelidir.

Muris muvazaasına dayalı tapu iptali ve tescil talepleri kural olarak zamanaşımına veya hak düşürücü süreye tabi değildir. Ancak taşınmazın üçüncü kişilere devredilmesi, tapu siciline güven ilkesi ve uyuşmazlığın dayandığı diğer hukuki nedenler sonuçları etkileyebilir.

Mirastan mal kaçırma davalarında uygulanabilecek hukuki yollar, deliller ve Yargıtay içtihatları hakkında Mirastan Mal Kaçırma (Muris Muvazaası) başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz. Kararlar, Yargıtay Karar Arama sisteminden esas ve karar numaralarıyla da araştırılabilir.

Altındağ’da Ortaklığın Giderilmesi (İzale-i Şuyu) Davası

Mirasçılar arasında taşınmazların paylaşılması, satılması veya kullanılmasına ilişkin anlaşmazlıklar yaşanabilir. Ortaklığın giderilmesi davası, paylı veya elbirliği mülkiyetine konu mal üzerindeki ortaklığın kanuni yöntemlerle sona erdirilmesini amaçlamaktadır. Ancak miras kalan taşınmazın türü ve kullanım biçimi, uygulanabilecek paylaşma yöntemlerini etkileyebilir.

Örneğin Siteler’de bulunan ve üç ayrı işletmeye kiralanmış bir ticari taşınmazın dört kardeşe miras kaldığını düşünelim. Mirasçılardan biri taşınmazın satılmasını isterken diğerleri kira gelirinin devam etmesini tercih edebilirler. Böyle bir durumda taşınmazın mülkiyet yapısı, bağımsız bölümlerinin bulunup bulunmadığı ve hukuken bölünmeye uygunluğu araştırılmalıdır.

TMK m. 699 uyarınca ortaklığın aynen bölüşme veya satış yoluyla giderilmesi mümkündür. Mahkeme, taşınmazın fiziki ve hukuki özelliklerini değerlendirerek uygun paylaşma yöntemini belirler. Örneğin tek bir bağımsız bölümden oluşan dükkânın mirasçılar arasında ayrı bağımsız taşınmazlara bölünmesi mümkün olmayabilir. Buna karşılık birden fazla parsel veya bağımsız bölümden oluşan mülkiyetlerde farklı paylaşma ihtimalleri değerlendirilebilir.

Altındağ’da tarihî yapıların bulunduğu bölgelerde, taşınmazın korunmasına ilişkin kararlar da hukuki incelemenin bir parçası olabilir. Korunması gerekli kültür varlığı olarak tescil edilmiş bir taşınmazda mirasçıların ortaklığı sona erdirme hakkı ile yapının fiziksel olarak değiştirilebilmesine ilişkin yetkiler birbirinden farklıdır. Aynen bölüşme veya başka bir fiziki işlem değerlendirilirken imar ve koruma mevzuatı da dikkate alınmalıdır.

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu’nun 18/B maddesi gereğince taşınır ve taşınmazların paylaştırılması ile ortaklığın giderilmesine ilişkin uyuşmazlıklarda arabuluculuk dava şartıdır. Arabuluculuk görüşmelerinde taşınmazın bir mirasçıya bırakılması, diğer mirasçıların paylarının satın alınması veya taşınmazın satılması konusunda anlaşma sağlanabilir. Anlaşma sağlanamazsa görevli Sulh Hukuk Mahkemesinde dava açılabilir.

Ortaklığın giderilmesi ile miras kalan taşınmazın geçmiş dönemdeki kullanımı da ayrı meselelerdir. Örneğin ortaklığın giderilmesi davası açılmadan önce taşınmazın kira gelirini tek başına tahsil eden bir mirasçıya karşı diğer mirasçıların alacak talepleri bulunabilir. Ancak kira gelirine ilişkin alacak istemi ile ortaklığın giderilmesi davası aynı hukuki talep değildir.

Benzer şekilde bir mirasçının ortak taşınmazı tek başına kullanması halinde koşulları varsa ecrimisil gündeme gelebilir. Paydaşlar ve mirasçılar arasındaki ecrimisil taleplerinde kural olarak intifadan men koşulu ve bunun istisnaları değerlendirilmelidir. Geçerli bir kira sözleşmesine dayanan kullanımla haksız işgal durumunun birbirinden ayrılması gerekir.

Altındağ’da Mirasın Reddi ve Hükmen Reddi Miras

Miras bırakanın ölümünden sonra taşınmazların ve alacakların yanında borçlar da kural olarak mirasçılara geçer. Özellikle kiraya verilen iş yerleri, ticari faaliyetler veya üçüncü kişilerle yapılan sözleşmeler nedeniyle terekeye ilişkin borç ve alacakların araştırılması gerekebilir. TMK m. 599, mirasın hak ve borçlarla birlikte kazanılmasının temel düzenlemesidir.

Gerçek reddi miras, mirasçının kanuni koşullarla mirası kabul etmediğini bildirmesidir. TMK m. 606 gereğince mirasın gerçek reddi için genel süre üç aydır. Ret beyanı, miras bırakanın son yerleşim yeri Sulh Hukuk Mahkemesine kayıtsız ve şartsız şekilde yapılmalıdır.

Altındağ’da özellikle uzun yıllar ticaretle uğraşmış bir kişinin vefatından sonra terekenin borçlarının tam olarak bilinmemesi mümkündür. Örneğin Siteler’de iş yeri işleten bir kişinin ölümünden sonra ödenmemiş kira, kredi veya ticari borçlar ortaya çıkabilir. Ancak işletmenin hukuki niteliği ile borcun gerçekten kime ait olduğu araştırılmadan, iş yerinde bulunan bütün malların miras bırakana ait olduğu varsayılmamalıdır.

Mirasçının terekenin ekonomik durumu hakkında yeterli bilgiye sahip olmadığı durumlarda resmî defter tutulması da gündeme gelebilir. TMK m. 619 gereğince mirası reddetme hakkına sahip mirasçılardan her biri, kanuni sürenin başlangıcından itibaren bir ay içinde terekenin resmî defterinin tutulmasını isteyebilir. Resmî defter, miras bırakanın aktif ve pasif malvarlığının belirlenmesinde özel sonuçlar doğuran bir usuldür.

Bununla birlikte resmî defter tutulması ile TMK m. 589 ve 590 kapsamında terekenin korunması amacıyla yapılabilecek tespit ve yazım işlemleri aynı hukuki kurum değildir. Koruma amacıyla terekenin belirlenmesi, malların kaybolmasını önlemeye yönelik olabilirken resmî defter tutulması mirasın kabulü veya reddi bakımından özel kanuni sonuçlar doğurur.

Hükmen reddi miras ise miras bırakanın ölüm tarihinde ödemeden aczinin açıkça belli veya resmen tespit edilmiş olmasına dayanır. TMK m. 605/2 uyarınca bu koşulların bulunması halinde miras reddedilmiş sayılır. Hükmen ret, gerçek reddin üç aylık süresine aynı şekilde tabi değildir; ancak miras bırakanın ölüm tarihindeki mali durumunun ve mirasçının terekeye yönelik davranışlarının incelenmesi gerekir.

Örneğin Önder Mahallesi’nde yaşamış bir kişinin vefatından sonra önemli miktarda borç bulunduğunun ortaya çıkması, hükmen ret iddiasını gündeme getirebilir. Ancak yalnızca borç miktarına bakılması yeterli değildir. Miras bırakanın ölüm tarihinde sahip olduğu mallar, alacaklar ve borçlar birlikte değerlendirilerek ödemeden aciz koşullarının bulunup bulunmadığı belirlenmelidir.

Mirasın reddi konusunda ayrıca TMK m. 610 önem taşır. Mirasçının tereke mallarını kendisine mal etmesi veya olağan yönetim sınırlarını aşan belirli işlemler gerçekleştirmesi ret hakkını kaybetmesine neden olabilir.

Altındağ’da Vasiyetname, Saklı Pay ve Tenkis Uyuşmazlıkları

Miras bırakan, ölümünden sonra malvarlığı üzerinde hüküm doğuracak tasarruflarda bulunabilir. Bu tasarruflar belirli bir taşınmazın vasiyet edilmesi, mirasçı atanması veya miras bırakanın malvarlığına ilişkin başka düzenlemeler içerebilir. Vasiyetnamenin geçerliliği, içeriğinin yorumlanması ve mirasçıların saklı paylarının korunması birbirinden farklı hukuki konulardır.

Altındağ’da miras kalan taşınmazın tarihî veya ticari nitelik taşıması, vasiyetnamenin uygulanması bakımından önem taşıyabilir. Örneğin Hamamönü çevresinde bulunan eski bir konutun vasiyetnameyle belirli bir yakına bırakıldığını düşünelim. Miras bırakanın taşınmaz üzerinde tam mülkiyet mi yoksa belirli bir pay mı sahibi olduğu, vasiyetnamenin kapsamının belirlenmesinde önemlidir. Vasiyetname, miras bırakanın sahip olmadığı başka kişilere ait mülkiyet paylarını kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Bazı vasiyetnamelerde miras bırakan, mal bıraktığı kişiye belirli bir yükümlülük de getirebilir. TMK m. 515, ölüme bağlı tasarrufların koşullara veya yüklemelere bağlanabilmesini düzenlemektedir. Örneğin miras bırakanın belirli bir taşınmazı vasiyet ederken onun belirli amaçla kullanılmasını istemesi veya vasiyet alacaklısına başka bir kişiye yönelik yükümlülük getirmesi gündeme gelebilir.

Ancak vasiyetnamede belirtilen her istek, hukuken geçerli ve aynen yerine getirilmesi zorunlu bir yükleme oluşturmaz. Yüklemenin hukuka uygunluğu, içeriği ve uygulanabilirliği ayrıca değerlendirilir. Özellikle kültür varlığı niteliğindeki taşınmazlarda miras bırakanın iradesi, yürürlükteki koruma mevzuatına aykırı sonuç doğuramaz.

Vasiyetnamenin düzenlenme biçimi de önemlidir. TMK m. 531 ve devamında resmî, el yazılı ve sözlü vasiyetname türleri düzenlenmiştir. El yazılı vasiyetname bakımından metnin miras bırakanın kendi el yazısıyla yazılması, tarih içermesi ve imzalanması gibi koşullar aranır. Resmî vasiyetnamede ise kanunun öngördüğü memur ve tanıklarla ilgili şartların yerine getirilmesi gerekir.

Altındağ’da vasiyetnamenin hazırlanması, iptali ve belirli mal vasiyetinin yerine getirilmesi konuları Altındağ Vasiyetname Avukatı | İptal ve Tenfiz Davaları başlıklı yazımızda ayrıca ele alınmaktadır.

TMK m. 557, ölüme bağlı tasarrufların iptal sebeplerini düzenlemektedir. Miras bırakanın tasarruf ehliyetinin bulunmaması, irade sakatlığı, hukuka veya ahlaka aykırı içerik ve kanuni şekil koşullarına aykırılık bu kapsamda değerlendirilir. Buna karşılık mirasçıların yalnızca vasiyetnamedeki paylaşımı adil bulmaması, tek başına vasiyetnamenin iptalini gerektirmez.

Saklı payın ihlal edilmesi ise farklı bir hukuki taleptir. TMK m. 560 ve devamındaki tenkis hükümleri, saklı paylı mirasçıların haklarını aşan kazandırmaların kanuni sınıra indirilmesini amaçlamaktadır. Örneğin miras bırakanın bütün malvarlığını bir kişiye bırakması halinde, saklı paylı mirasçıların haklarının ihlal edilip edilmediği ayrıca araştırılır.

Bu konuda Vasiyetname ile Tüm Malvarlığı Bir Kişiye Bırakılabilir mi? başlıklı yazımızda saklı pay ile tasarruf özgürlüğü arasındaki ilişki açıklanmaktadır.

Miras bırakanın ölümünden sonra bulunan vasiyetnamenin kanuni usulle Sulh Hukuk Mahkemesine teslim edilmesi gerekir. TMK m. 595 ve devamındaki hükümler, vasiyetnamenin teslimi, açılması ve ilgililere bildirilmesini düzenlemektedir. Vasiyetnamenin mahkemede açılması, vasiyet edilen taşınmazın kendiliğinden hak sahibine tescil edildiği anlamına gelmez.

Vasiyet edilen taşınmazın teslimi veya tapuda hak sahibi adına geçirilmesi için ayrıca hukuki işlem gerekebilir. TMK m. 600 kapsamında vasiyet alacaklısının ileri sürebileceği haklar ile mirasçıların doğrudan kazandıkları haklar birbirinden farklıdır. Bu süreç Vasiyetnamenin Yerine Getirilmesi ve Tenfizi başlıklı yazımızda açıklanmaktadır.

Altındağ’da Mirastan Feragat ve Mirasçılıktan Çıkarma

Miras bırakanın sağlığında mirasçılardan biriyle mirastan feragat sözleşmesi yapması mümkündür. TMK m. 528, mirastan feragat sözleşmesinin karşılık sağlanarak veya karşılıksız yapılmasına imkân tanır. Ancak sözleşmenin hukuki sonuçları, yalnızca feragat eden mirasçıyı değil, belirli koşullarda onun altsoyunu da etkileyebilir.

Mirastan feragat sözleşmesinin geçerli şekilde yapılması için TMK m. 545 uyarınca resmî vasiyetname şekline uyulması gerekir. Bu nedenle miras bırakanın sağlığında bir mirasçısına para ödemesi veya taşınmaz devretmesi, kendi başına geçerli bir mirastan feragat sözleşmesi yapıldığı anlamına gelmez.

Örneğin Altındağ’da yaşayan bir kişi, çocuklarından birine sağlığında bir iş yeri bırakmak ve bunun karşılığında gelecekteki mirasçılık haklarından vazgeçmesini sağlamak isteyebilir. Bu durumda iş yerinin devri, yapılan anlaşmanın şekli ve feragatin kapsamı birlikte değerlendirilmelidir. Sağlığında gerçekleştirilen malvarlığı devri, mirasta denkleştirme ve mirastan feragat farklı hukuki kurumlardır.

Mirasçılıktan çıkarma ise miras bırakanın kanunda belirtilen sebeplerle yapabileceği ölüme bağlı tasarruftur. TMK m. 510, saklı paylı mirasçıların hangi sebeplerle mirasçılıktan çıkarılabileceğini düzenlemektedir. Mirasçının ağır suç işlemesi veya aile hukukundan doğan yükümlülüklerini önemli ölçüde ihlal etmesi bu kapsamda değerlendirilebilir.

Bunun yanında kanunda koruyucu mirasçılıktan çıkarma olarak nitelendirilebilecek özel bir düzenleme de bulunmaktadır. TMK m. 513 uyarınca miras bırakan, hakkında borç ödemeden aciz belgesi bulunan altsoyunu, saklı payının yarısı bakımından mirasçılıktan çıkarabilir. Ancak bunun için söz konusu yarının mirasçılıktan çıkarılan kişinin doğmuş ve doğacak çocuklarına özgülenmesi gibi özel koşulların karşılanması gerekir.

Koruyucu mirasçılıktan çıkarma ile cezai mirasçılıktan çıkarma aynı hukuki sebebe dayanmaz. İlkinde borç ödemeden aciz ve altsoyun korunmasıyla ilgili özel şartlar söz konusuyken diğerinde kanunda belirtilen kişisel davranışlar önem taşır.

Mirasçılıktan çıkarma ve feragat işlemlerinin vasiyetname veya miras sözleşmesi yoluyla düzenlenmesinde geçerlilik koşullarına uyulması gerekir. Konuyla bağlantılı tasarrufların iptal sebepleri Ankara Vasiyetnamenin İptali Davası Avukatı başlıklı yazımızda ayrıca açıklanmaktadır.

Altındağ’da Miras Davaları Hangi Mahkemede Açılır?

Miras hukukunda görevli mahkeme, dava konusu uyuşmazlığın türüne göre belirlenmektedir. Mirasçılık belgesi alınması, terekenin korunması, ortaklığın giderilmesi, tapu iptali ve tescil, tenkis ve vasiyetnamenin iptali farklı hukuki başvurulardır. Bu nedenle bütün miras uyuşmazlıklarının aynı mahkemede görüleceği düşüncesi doğru değildir.

Başlıca miras uyuşmazlıklarında görevli mahkemeler şöyledir:

HMK m. 11, miras hukukundan kaynaklanan belirli davalarda miras bırakanın son yerleşim yerine ilişkin özel yetki kuralları düzenlemektedir. Buna karşılık taşınmazın aynına ilişkin davalarda HMK m. 12 gereğince taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinin kesin yetkisi önem taşır.

Örneğin miras bırakanın son yerleşim yerinin Altındağ’ın Karapürçek Mahallesi olduğunu ve mirasçılar arasında terekenin paylaşılması konusunda uyuşmazlık yaşandığını düşünelim. Bu durumda miras bırakanın son yerleşim yeri esas alınarak Ankara Sulh Hukuk Mahkemesi yetkili olabilir. Ancak miras bırakanın başka bir ilde bulunan taşınmazının tapu kaydının muvazaa nedeniyle iptali isteniyorsa taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinin kesin yetkisi dikkate alınmalıdır.

Miras davası açılmadan önce görev ve yetkinin yanında gerekli tarafların belirlenmesi de önemlidir. Terekeye ait hakların bazıları mirasçılar tarafından birlikte ileri sürülmeli veya kanuni koşullarla terekeye temsilci atanmalıdır. Eksik taraf teşkili, davanın esasına geçilmesini engelleyebilir ve yargılamanın uzamasına neden olabilir.

Miras Davaları Ne Kadar Sürer?

Miras davalarının süresi, ileri sürülen hukuki talebe ve araştırılması gereken delillerin kapsamına göre değişir. Mirasçılık belgesi alınması gibi çekişmesiz yargı işleri daha kısa sürede tamamlanabilirken geçmiş tapu işlemlerinin incelendiği veya birden fazla mirasçı arasında çekişme bulunan davalar uzun sürebilir.

Altındağ’da özellikle eski tarihli tapu kayıtları ve birden fazla kuşağa uzanan mirasçılık ilişkileri, inceleme süresini etkileyebilir. Örneğin Ulus’taki bir iş yerinin mülkiyetinin geçmiş yıllarda farklı mirasçılara geçtiğinin ileri sürülmesi halinde, eski tapu kayıtlarının ve birden fazla mirasçılık belgesinin incelenmesi gerekebilir. Bu araştırmalarda nüfus kayıtları, tapu işlem belgeleri ve kadastro evraklarının temin edilmesi önem taşır.

Tarihî taşınmazlara ilişkin uyuşmazlıklarda ise koruma kurulu kararları, tapu kayıtlarındaki şerhler ve gerektiğinde uzman bilirkişi incelemeleri gündeme gelebilir. Bununla birlikte her tarihî taşınmazın mutlaka dava konusu olacağı veya her miras davasının koruma kurulu incelemesi gerektireceği düşünülmemelidir.

Bilirkişi raporlarının hazırlanması, keşif, tanık dinlenmesi, yurt dışına tebligat ve kanun yolu başvuruları yargılamanın süresini etkileyebilir. Mahkeme kararının verilmesi ile kararın kesinleşmesi ve tapu işlemlerinin tamamlanması da farklı aşamalardır.

Bu nedenle miras davaları hakkında önceden kesin bir sonuçlanma tarihi belirtilmesi mümkün değildir. Bazı işlemler kısa sürede tamamlanabilirken kapsamlı ve çekişmeli miras uyuşmazlıkları birden fazla yıl devam edebilir.

Altındağ Miras Avukatı Ücretleri ve Dava Masrafları

Miras hukukuna ilişkin avukatlık ücreti, yürütülecek işlemin niteliğine, dava konusu hakkın ekonomik değerine ve hukuki çalışmanın kapsamına göre belirlenir. Terekenin tespiti, miras paylaşma sözleşmesinin hazırlanması, muris muvazaasına dayalı tapu iptali davası veya ortaklığın giderilmesi davası farklı işlemler gerektirebilir. Ücretlendirmede 1136 sayılı Avukatlık Kanunu ve yürürlükteki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi dikkate alınır.

2025–2026 Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nde, asliye hukuk mahkemelerinde takip edilen davalar bakımından 45.000 TL, sulh hukuk mahkemelerinde takip edilen davalar bakımından 30.000 TL maktu tutarlar belirlenmiştir. Ancak bu rakamlar bütün miras davalarında uygulanacak toplam ücreti göstermemektedir.

Para veya para ile değerlendirilebilen haklara ilişkin uyuşmazlıklarda, davanın niteliğine ve tarife hükümlerine göre nispi vekâlet ücreti uygulanabilir. Ayrıca avukat ile müvekkil arasında kararlaştırılan sözleşmesel ücret ile mahkemece karşı tarafa yükletilen vekâlet ücreti birbirinden farklıdır.

Miras davalarında avukatlık ücretinin dışında başvuru ve karar harçları, tebligat giderleri, bilirkişi ücretleri ve keşif masrafları ortaya çıkabilir. Özellikle eski tapu kayıtlarına ilişkin araştırmalar, taşınmazların değerinin belirlenmesi ve birden fazla tarafın bulunduğu uyuşmazlıklar ek yargılama giderleri doğurabilir.

Ortaklığın giderilmesi davalarında, davanın niteliği nedeniyle yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin paydaşlar arasında payları oranında dağıtılması gibi özel uygulamalar bulunmaktadır. Buna karşılık muris muvazaası ve tenkis davalarında dava sonucu ve talep kapsamı farklı gider sonuçları doğurabilir.

Yeni Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin yürürlüğe girmesi halinde, işlem veya dava tarihine göre güncel hükümler dikkate alınmalıdır.

Altındağ Miras Avukatı Desteği

Miras hukukundan kaynaklanan uyuşmazlıkların çözümünde öncelikle mirasçılık durumunun, terekeye dahil malların ve geçmişte gerçekleştirilen hukuki işlemlerin araştırılması önem taşır. Özellikle birden fazla kuşağa yayılan mirasçılık ilişkileri, eski tapu kayıtları veya kiraya verilen ticari taşınmazlar söz konusuysa yalnızca veraset ilamının incelenmesi yeterli olmayabilir.

Miras paylaşımı, terekenin tespiti ve korunması, muris muvazaası, tapu iptali ve tescil, ortaklığın giderilmesi, tenkis, vasiyetnamenin iptali, mirasın reddi ve mirasçılar arasındaki alacak uyuşmazlıkları farklı kanuni düzenlemelere tabidir. Bu nedenle somut olayda hangi hukuki talebin ileri sürülebileceğinin doğru belirlenmesi gerekir.

Örneğin Altındağ’da miras kalan eski bir dükkânın mevcut malikinin tespiti ile dükkândan elde edilen kira gelirinin paylaşılması farklı hukuki meselelerdir. Benzer şekilde korunması gerekli bir kültür varlığının mirasçılara geçmesi ile bu taşınmaz üzerinde tadilat veya başka bir fiziki işlem yapılması da aynı hukuk kurallarına tabi değildir.

Yanlış dava türünün seçilmesi, görevli mahkemenin hatalı belirlenmesi, gerekli mirasçıların davaya dahil edilmemesi veya hak düşürücü sürenin kaçırılması, hak kaybı riskini artırabilir. Bu nedenle hukuki işlem öncesinde mirasçılık belgelerinin, tapu kayıtlarının ve diğer ilgili delillerin birlikte değerlendirilmesi önem taşımaktadır.

Türkiye’de miras davalarının genelinde avukatla temsil zorunlu değildir. Bununla birlikte özellikle çok taraflı ve kapsamlı miras uyuşmazlıklarında hukuki sürecin usulüne uygun yürütülmesi önemlidir.

Altındağ Miras Avukatına Sık Sorulan Sorular

1. Siteler’deki Miras Kalan Dükkânın Kirasını Hangi Mirasçı Alabilir?

Miras kalan dükkândan elde edilen kira geliri kural olarak terekeye dahildir. Birden fazla mirasçı bulunması halinde kirayı tek başına tahsil eden mirasçının diğer mirasçılara karşı hesap verme veya ödeme yükümlülüğü doğabilir. Kira sözleşmesinin geçerliliği, tahsil edilen dönemler ve mirasçıların hakları birlikte değerlendirilmelidir.

2. Ulus’ta Korunması Gerekli Kültür Varlığı Olarak Tescilli Bir Ev Mirasçılar Tarafından Yıkılabilir mi?

Taşınmazın miras yoluyla kazanılması, korunmasına ilişkin kanuni sınırlamaları ortadan kaldırmaz. Korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olarak tescil edilmiş bir yapının yıkılması veya fiziki müdahaleye konu edilmesi, 2863 sayılı Kanun ve ilgili koruma kararları çerçevesinde değerlendirilir. Mirasçıların mülkiyet hakkı bulunması, gerekli izinler olmadan yapıya müdahale edebilecekleri anlamına gelmez.

3. Eski Tapu Kaydında Mahalle ve Parsel Numarası Değişmişse Miras Hakkı Nasıl Araştırılır?

Eski ve yeni tapu kayıtları arasında bağlantı kurulması için tapu sicilindeki işlem geçmişi, kadastro belgeleri, imar uygulamaları ve gerektiğinde eski harita ve arşiv kayıtları incelenebilir. Eski belgede yazılı taşınmazın güncel sicilde hangi parsele karşılık geldiğinin belirlenmesi gerekir. Mirasçılık belgeleri de eski malik ile günümüzde hak iddia eden kişiler arasındaki bağlantının araştırılmasında önem taşır.

4. Miras Bırakanın Cenaze ve Defin Masraflarını Tek Bir Mirasçı Öderse Ne Olur?

TMK m. 507, miras bırakanın borçları ve belirli giderlerin terekenin hesaplanmasında dikkate alınmasını düzenlemektedir. Cenaze ve defin giderlerinin niteliği, makul olup olmadığı ve kimin tarafından karşılandığı paylaşım sırasında önem taşıyabilir. Masrafları tek başına ödeyen mirasçının somut olaya göre tereke veya diğer mirasçılar karşısında alacak talebi gündeme gelebilir.

5. Bir Mirasçı Vasiyetnameyi Bulduğu Halde Mahkemeye Teslim Etmezse Ne Yapılabilir?

TMK m. 595 gereğince miras bırakanın ölümünden sonra vasiyetnameyi elinde bulunduran kişi, belgenin geçerli olup olmadığına bakmaksızın onu derhal Sulh Hukuk Mahkemesine teslim etmekle yükümlüdür. Vasiyetnamenin saklandığı veya teslim edilmediği iddia ediliyorsa, belgenin varlığına ve kim tarafından bulundurulduğuna ilişkin delillerle hukuki başvuru yapılabilir. Somut olayın özelliklerine göre başka hukuki sorumluluklar da gündeme gelebilir.

6. Miras Bırakanın Antika Eşyaları veya Sanat Eserleri de Miras Paylaşımına Dahil midir?

Miras bırakanın mülkiyetinde bulunan antika eşyalar, tablolar ve diğer taşınırlar kural olarak terekeye dahil olabilir. Ancak eşyanın korunması gerekli taşınır kültür varlığı niteliğinde olması, tescil, bildirim, devir veya korunmasına ilişkin özel kuralları gündeme getirebilir. Ayrıca eşyanın gerçekten miras bırakana mı yoksa başka bir kişiye mi ait olduğu araştırılmalıdır.

Altındağ Miras Avukatı İletişim

Altındağ’da miras paylaşımı, terekenin tespiti, muris muvazaası, tapu iptali ve tescil, ortaklığın giderilmesi, vasiyetname, saklı pay, tenkis ve mirasın reddi konularında hukuki danışmanlık ve dava takibi için Avukat Muzaffer Demirsoy Hukuk Bürosu ile iletişime geçebilirsiniz.

Mirasçılık belgelerinizin, tapu kayıtlarınızın, varsa vasiyetnamenizin ve diğer hukuki belgelerinizin somut olay çerçevesinde değerlendirilmesi için iletişim sayfamız üzerinden başvuru yapabilirsiniz.

Avukat: Av. Muzaffer Demirsoy

Telefon: 0543 558 19 42

E-posta: av.muzafferdemirsoy@gmail.com

Web sitesi: https://muzafferdemirsoy.com

Yazar: Av. Muzaffer Demirsoy

Bu yazı genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Miras hukukundan kaynaklanan hak ve yükümlülükler, her somut olayın özellikleri ve yürürlükteki mevzuat çerçevesinde ayrıca değerlendirilmelidir.